fbpx

Zapisz się! » do newslettera i odbierz Biznesplan dla self-publisherów!

Formaty (wymiary) kartek do książek – od czego zależy odpowiedni wybór wielkości?

  z dnia: 17 stycznia 2023


Wybór formatu książki (czyli jej wymiaru) to nieodłączny element procesu wydawniczego. Podstawowym kryterium doboru jest w tym przypadku treść dzieła oraz jego docelowe przeznaczenie. W naszym dzisiejszym artykule podpowiadamy, czym jeszcze kierować się podczas wyboru formatu książki.


Formaty kartek – wydawnicze ABC

Główne formaty kartek dla publikacji drukowanych to A, B i C. Początków tej typologii należy doszukiwać się jeszcze w XX wieku, kiedy to innowacyjne technologie druku zaczęły bazować na jednakowej proporcji boków wydania. Omówmy teraz pokrótce każdy z powyższych formatów.

Format A

Format kartki A dzieli się na wymiary (przyjmowane w milimetrach):

  • A0 – 841 x 1189,
  • A1 – 594 x 841,
  • A2 – 420 x 594,
  • A3 – 297 x 420,
  • A4 – 210 x 297,
  • A5 – 148 x 210,
  • A6 – 105 x 148,
  • A7 – 74 x 105,
  • A8 – 52 x 74,
  • A9 – 37 x 52,
  • A10 – 26 x 37.

Wielkości kartek z grupy A możemy uznać za podstawowe, a najpopularniejszym z nich (w przypadku książek) jest format A5. Porównać go możemy do klasycznej kartki z ryzy papieru (np. do ksero) złożonej na pół.

Format B

Formaty kartek papieru z grupy B dzielimy na wymiary (przyjmowane w milimetrach):

  • B0 – 1000 x 1414,
  • B1 – 707 x 1000,
  • B2 – 500 x 707,
  • B3 – 353 x 500,
  • B4 – 250 x 353,
  • B5 – 176 x 250,
  • B6 – 125 x 176,
  • B7 – 88 x 125,
  • B8 – 62 x 88,
  • B9 – 44 x 62,
  • B10 – 31 x 44.

Wymiary kartek z grupy B stosowane są przede wszystkim w branży drukarskiej. Docelowo wymiar B był używany jako obszar roboczy z dodatkowymi marginesami technicznymi, które były usuwane w celu otrzymania formatu A. Najpopularniejszym formatem z tej grupy jest B1.

Format C

Format C używany jest przede wszystkim do wydruku kopert, dlatego pominiemy go w dzisiejszym artykule, jednak zdecydowanie warto zdawać sobie sprawę z jego funkcjonowania w typografii drukarskiej.


Wielkość kartek książki – co wpływa na wybór odpowiedniego formatu?

Zastanówmy się teraz, jakie czynniki wpływają na wydanie książki w danym formacie. Przed wyborem rozmiaru książki staje każdy autor, który decyduje się na jej publikację. Wybrany format kartki dzieła ma istotny wpływ m.in. na późniejsze łamanie i skład tekstu, dobór optymalnej czcionki i jej rozmiaru, rodzaju marginesów, interlinii czy umieszczenie grafik i tabel na poszczególnych stronach. Wszystkie te kwestie docelowo decydują o przejrzystości tekstu i jego czytelności, dlatego są ważne w kontekście całkowitego odbioru publikacji przez czytelników. O wyborze optymalnego rozmiaru książki przed jej publikacją decydują przede wszystkim następujące czynniki.

  • Formaty kartek papieru – konkretniej chodzi o wielkości kartek wykorzystanych w druku. Klasyczny papier ma zazwyczaj formę arkuszy lub zwojów używanych w dedykowanych rodzajach urządzeń drukarskich (arkuszowych albo zwojowych). Na arkuszach drukowane są najczęściej różnego rodzaju broszury i książki niskonakładowe, a na zwojach materiały prasowe i książki wielonakładowe.
  • Specyfika dzieła (treść) – w przypadku dzieł dedykowanych dla czytelnika masowego rekomendowany jest standardowy format kartki (np. A5), przede wszystkim z uwagi na swoją funkcjonalność i wygodę użytkowania. Książki z grupy naukowych czy specyficzne wydania w postaci limitowanych albumów są z kolei drukowane w większych rozmiarach.
  • Docelowe przeznaczenie książki – ściślej rzecz biorąc, chodzi o sposób użytkowania danej książki. Jeśli planujesz publikację drobnego (tzw. kieszonkowego) dzieła, możesz wybrać mniejsze wielkości kartek i dla równowagi postawić na lepszej jakości papier do druku lub twardą okładkę. Jeśli z kolei twoje dzieło docelowo ma zdobić półki i biblioteczki, warto wybrać klasyczny format.
  • Budżet autora/wydawnictwa – nie bez znaczenia są również nakłady finansowe, którymi dysponuje wydawnictwo lub sam autor. Wybór konkretnego wymiaru książki wpływa bowiem dość znacząco na koszty wydania dzieła, co jest szczególnie istotne w przypadku self-publisherów.

Wymiary kartek – co jeszcze warto wiedzieć?

Warto pamiętać, że ostatecznie wybrany format kartki wydawanej książki musi pozwalać na odpowiednie wycięcie druku z arkusza papieru. Poszczególne włókna muszą bowiem układać się równolegle do grzbietu publikacji, co gwarantuje stabilność okładce i wszystkim stronom dzieła. Rekomendujemy dobieranie wielkości kartek przede wszystkim w kontekście treści i specyfiki książki, a jeśli nie jesteś przekonany co do ostatecznego wyboru, posiłkuj się już wydanymi tytułami. Wybierz się do pobliskiej księgarni lub biblioteki i sprawdź, w jakim formacie drukowane są pozycje pokrewne do tej, którą tworzysz. Pamiętaj również, że w pierwszej kolejności możesz wydać autorskie dzieło w formie e-booka – w tym przypadku wymiary kartek nie mają tak naprawdę żadnego znaczenia!

Jeśli rozważasz self publishing i potrzebujesz wsparcia m.in. z zakresu odpowiedniego wyboru formatu dzieła, skontaktuj się z nami. Z przyjemnością ułatwimy ci ten wybór i wesprzemy cię również na innych polach!

IMKER
IMKER

Firma IMKER od 2015 roku wspiera twórców i producentów we wprowadzaniu własnych produktów na rynek. Wyróżnia się kompleksowością usług - oferując m.in. doradztwo, usługi fulfillment, support (obsługa klienta) oraz SalesCRM (oprogramowanie do sprzedaży). IMKER prowadzi Twórców przez całość procesów związanych ze sprzedażą w internecie, od uruchomienia sprzedaży, poprzez przedsprzedaż, magazynowanie, pakowanie i wysyłkę, aż do profesjonalnej obsługi klienta i zwrotów.

Odbierz wartościowy bonus przy zapisie do newslettera!

Wzór biznesplanu książki dla selfpublishera na 12 miesięcy! Będziemy Ci także regularnie (co wtorek) wysyłać ciekawe inspiracje dotyczące świata twórców online.

    Twoje dane osobowe będą przetwarzane w celu obsługi newslettera przez IMKER spółkę z ograniczoną odpowiedzialnością (dawniej „IMKER KRZYSZTOF BARTNIK”) z siedzibą w Zamościu, ul. Szczebrzeska 55A, 22-400 Zamość, KRS: 0000967893, na zasadach opisanych w polityce prywatności. W każdej chwili możesz zrezygnować.

    Twoje dane są u nas bezpieczne. 🛡️