Choć mogłoby się wydawać, że cyfrowa gospodarka stwarza równe szanse dla wszystkich, badanie „Ekonomia Twórców” przeprowadzone przez Imker pokazuje, że także w internecie kobiety zarabiają mniej od mężczyzn. W Europejski Dzień Równości Wynagrodzeń przyglądamy się, skąd bierze się dysproporcja.
W tegorocznej edycji badania „Ekonomia Twórców” przeprowadzonego przez Imker, firmę wspierającą twórców we wprowadzaniu własnych produktów na rynek, udział wzięło nieco ponad 500 osób aktywnie działających w internecie. Wśród nich aż 71 procent stanowią kobiety – to one w dużej mierze tworzą dzisiejszy krajobraz cyfrowy.
Ponad połowa ankietowanych deklaruje, że czerpie dochody ze swojej działalności online. Jednak przy bliższym spojrzeniu na dane widać, że mimo przewagi liczebnej, kobiety rzadziej osiągają najwyższe progi zarobkowe. Wśród twórców o niższych przychodach przeważają kobiety, natomiast mężczyźni częściej znajdują się w grupie z wyższymi dochodami. Z analizy wynika, że 17 proc. mężczyzn-twórców zarabia powyżej 10 tys. zł miesięcznie, podczas gdy podobny poziom dochodu osiąga 13 proc. kobiet.
– Badanie Ekonomia Twórców 2025 rzuca światło na dobrze znaną, ale wciąż bagatelizowaną prawdę – mówi Krzysztof Bartnik, prezes Imker. – Twórczynie i twórcy nie startują z tej samej pozycji – ani pod względem strategii działania, ani możliwości monetyzacji. Choć różnice w zarobkach na pierwszy rzut oka mogą wydawać się niewielkie, przy głębszej analizie okazują się niemożliwe do zignorowania, szczególnie w kontekście wyzwań stojących przed kobietami w tej branży – często rozwijającymi własny biznes na urlopie macierzyńskim lub wychowawczym.
Cyfrowy świat nie jest wolny od starych nierówności
Dane z raportu Imker wpisują się w szerszy trend – według Parlamentu Unii Europejskiej kobiety w UE zarabiają średnio o 12 proc. mniej za godzinę pracy niż mężczyźni. Z kolei w raporcie World Economic Forum „Global Gender Gap” czytamy, że przy obecnym tempie zmian równość płacowa między kobietami i mężczyznami może zająć jeszcze 123 lata.
– Luka płacowa nie znika wraz z pojawieniem się nowych zawodów. Przenosi się jedynie do nowych przestrzeni — takich jak platformy społecznościowe czy rynek twórców internetowych – komentuje Krzysztof Bartnik. – Choć różnice w zarobkach nie są ogromne, to ich symboliczne znaczenie jest istotne. Jeśli kobiety stanowią większość w branży, a mimo to zarabiają mniej, oznacza to, że strukturalne nierówności nadal są obecne — nawet w tak dynamicznym i z pozoru nowoczesnym środowisku.
Kobiety mniej cieszy ich praca w internecie
Mimo że wiele kobiet decyduje się budować swoją karierę w sieci, ich satysfakcja z działalności online pozostaje nieco niższa niż u mężczyzn. Z badania Imker wynika, że 45 proc. twórczyń ocenia swoje zadowolenie z pracy w internecie wysoko (4 lub 5 w pięciostopniowej skali), podczas gdy wśród mężczyzn ten odsetek sięga 52 proc. Co piąta uczestniczka badania określiła swoją satysfakcję jako niską (1 lub 2).
– Twórczynie są dziś niezwykle aktywne, ale często funkcjonują w mniej stabilnych modelach biznesowych. Jeśli porównamy ich strategie do męskich, zobaczymy, że mężczyźni chętniej dywersyfikują swoje źródła przychodu i kanały działania – komentuje Bartnik. – To może przekładać się nie tylko na wyższe zarobki, ale też na poczucie większej kontroli i satysfakcji z pracy.
Brak dywersyfikacji hamulcem rozwoju?
Mężczyźni częściej wybierają kanały, które pozwalają maksymalizować zwrot z włożonego czasu. Oprócz Instagrama (23 proc.) wielu korzysta z YouTube’a (19 proc.) i Facebooka (19 proc.), które oferują większe możliwości skalowania przychodów. Kobiety natomiast skupiają się na Instagramie – aż 65 proc. twórczyń wskazuje tę platformę jako główny kanał działalności.
– Wybór Instagrama ma swoje ograniczenia w kontekście stabilnych przychodów – mówi Krzysztof Bartnik. – Treści generują dochody przede wszystkim „tu i teraz”, co utrudnia skalowanie działalności i tworzenie przychodów pasywnych. Z kolei YouTube pozwala na zupełnie inny model biznesowy – jeden film może przynosić przychody miesiącami, a działania twórcy są w większym stopniu zautomatyzowane.
Bardziej zróżnicowana jest także tematyka kanałów prowadzona przez twórców – dominują treści edukacyjne (33 proc.) i dotyczące rozwoju osobistego (29 proc.), ale nie brakuje również twórców poruszających kwestie lifestyle’u czy zdrowia (25 proc.). Dla porównania, kobiety w dalszym ciągu najczęściej tworzą treści lifestyle’owe i zdrowotne (48 proc.), choć coraz częściej poruszają także tematy związane z edukacją (29 proc.) i rozwojem osobistym (31 proc.).
Różne modele zarabiania, podobne ambicje
Źródła zarobków również różnią się między płciami. Mężczyźni najczęściej zarabiają na sprzedaży własnych produktów (35 proc.) oraz książek (11 proc.), natomiast kobiety częściej wybierają współprace z markami (25 proc.), a także kursy, szkolenia i konsultacje (23 proc.)
– To, w jaki sposób twórcy generują przychody, ma kluczowe znaczenie dla ich możliwości rozwoju – mówi prezes Imker. – Model oparty na usługach, który wybierają częściej kobiety, wymaga stałego osobistego zaangażowania i jest trudniejszy do powielania. W praktyce oznacza to większe obciążenie i ryzyko wypalenia, a także ogranicza szanse na przekroczenie wyższych progów zarobkowych. To nie kwestia braku kompetencji – to po prostu systemowe wyzwanie związane z naturą wybranego modelu biznesowego.
Choć obecnie kobiety częściej określają swoją działalność jako dodatkową niż dominującą w ich życiu zawodowym, ich cele na nadchodzący rok coraz bardziej pokrywają się z celami mężczyzn. Zarówno twórczynie, jak i twórcy chcą w 2025 roku zwiększyć swoje przychody – taki cel deklaruje niemal co trzeci badany. Ponad 15 proc. kobiet planuje też zwiększenie społeczności lub wprowadzenie własnego produktu na rynek.
– To pozytywny sygnał – podsumowuje Krzysztof Bartnik. – Kobiety coraz częściej patrzą na swoją działalność online przez pryzmat biznesu, a nie tylko pasji. Zmiana perspektywy to pierwszy krok do zmniejszenia różnic, które wciąż są widoczne w branży.
