fbpx

Zapisz się! » do newslettera i odbierz Biznesplan dla self-publisherów!

Kapitałka, poliptyk, nadbitka – znacie te pojęcia wydawniczo-drukarskie?

  z dnia: 4 stycznia 2022

Branża wydawnicza ma to do siebie, że operuje dość specyficzną terminologią. Jeśli jesteś na etapie wydawania własnej twórczości, to z pewnością znasz już część charakterystycznych pojęć. Czy jednak udało ci się poznać wszystkie? Jeżeli zastanawiasz się, jak wydać książkę i wiedzieć więcej, koniecznie sprawdź się i zapoznaj z naszym dzisiejszym słowniczkiem pojęć wydawniczo-drukarskich!


Kapitałka

Kapitałka to rodzaj ozdobnej tasiemki, którą nakleja się na oba końce grzbietu wkładu książki. Zwykle ma od 13 do 15 mm szerokości i wyraźnie zaznaczony jeden z brzegów. Pełni dwie, istotne funkcje: ozdobną oraz wzmacniającą. Za jej pomocą ukrywana jest ta krawędź grzbietu wkładu, na której widoczne są jego klejenia i szycia. Służy również do mechanicznego wzmocnienia oprawy wydania. Kapitałkę najczęściej wykonuje się z naturalnego lub sztucznego jedwabiu, półjedwabiu (czyli mieszanki jedwabiu z bawełną) lub samej bawełny. Jej kolorystyka jest dość jasna: biała lub lekko kremowa.


Poliptyk

Poliptyk (nazywany także alonżem) to zadrukowany, zgięty i połączony z wkładem książki pasek, który po rozłożeniu wystaje poza obrys bloku. Może być złożony wielokrotnie – tak, aby zmieścić się w bloku. Poliptyk najczęściej wykorzystywany jest do umieszczania w wydaniu map, fotografii, rysunków, tablic czy schematów. Na poliptyku umiejscowionym na końcu publikacji drukuje się np. plany sytuacyjne lub mapy, co w efekcie pozwala czytelnikowi na jednoczesne korzystanie zarówno z tekstu głównego, jak i ilustracji.


Nadbitka

Nadbitka to część książki (np. rozdział lub artykuł), którą wydzielono z głównego bloku i oprawiono osobno. Drukowana jest wraz z tytułem nagłówkowym i bez zmiany numeracji stron. Nadbitkę inaczej można określić jako zwarte wydawnictwo, które powstało przez wydrukowanie dokumentu niesamoistnego wydawniczo ze składu wydawnictwa, którego dokument ten stał się częścią.


Kolofon

Kolofon to inaczej strona redakcyjna, która zawiera informacje na temat autorów publikacji, osobach uczestniczących w wydaniu dzieła oraz metryczkę techniczną z miejscem wydania i drukowania. Kolofon umieszczany jest zazwyczaj na odwrocie strony tytułowej lub na końcu książki. Zawierać powinien również nazwę drukarni, wysokość nakładu i inne, istotne dla wydania dane. Obecnie w kolofonie można podawać także nazwy oprogramowania wykorzystanego do składu tekstu czy nazwy użytych formatów komputerowych.


Użytek

Użytek to pojedyncza strona książki, artykułu lub innej formy wydawniczej, która mieści się na arkuszu wydawniczym. Zależnie od formatów na arkuszu drukarskim może być jeden lub więcej użytków. Dla przykładu: ulotka formatu A5 drukowana za pomocą maszyny A3 wymaga przygotowania projektu w 4 użytkach. Najnowsze techniki przygotowania druku (np. CtP lub CtPress) w przypadku wystąpienia wielu użytków, stosują technikę nanoszenia ich na jedną wspólną formę drukową lub ich zestaw (w przypadku wielu kolorów).


Impozycja

Impozycja (inaczej składkowanie) to rodzaj montażu elektronicznego, który ma uwzględnić prawidłowe rozstawienie kolumn lub pojedynczych użytków na jednym arkuszu, z zachowaniem wybranego sposobu drukowania, złamywania i rodzaju oprawy. Warto dodać, że impozycja jest dość żmudnym procesem, który wymaga dużego skupienia i odpowiednich umiejętności graficznych.


CMYK

CMYK to skrót, który używany jest w odniesieniu do zestawu barw farb drukarskich stosowanych powszechnie w druku wielobarwnym. Zestaw ten określany jest również mianem barw procesowych lub kolorów triadowych. Na CMYK składa się:

  • Cyjan, czyli odcień niebieskiego,
  • Magenta, czyli kolor uzyskiwany z połączenia zielonego i niebieskiego,
  • Yellow, czyli kolor bardzo podobny do żółtego, jednak delikatnie bledszy od typowo nasyconej żółci,
  • Black, czyli średnio głęboki kolor czarny.

Farby w wyżej wymienionych kolorach nie są określone jednoznacznie, toteż odcienie ich kolorów różnią się u różnych producentów, szczególnie w różnych regionach świata.


Zalewka

Zalewka to proces, który polega na poszerzeniu i założeniu na siebie sąsiadujących elementów barwnych w celu wyeliminowania białych prześwitów. Owe prześwity występują czasami, gdy na maszynie drukującej brakuje pasowania. Jeśli dwa obiekty są drukowane na różnych zespołach maszyny i mają ściśle do siebie przylegać, pojawia się niebezpieczeństwo, że na skutek błędów w pasowaniu pojawi się między nimi przestrzeń (np. widoczny będzie biały papier, na którym wykonywany jest druk). Zalewki wykonywane są najczęściej już na etapie komputerowego przygotowywania książki do druku.


Oklejka

Oklejka to elastyczny materiał (np. papier, płótno lub skóra), który przyklejany jest na zewnętrzną część okładziny i grzbietu okładki. Oklejka pełni dwie istotne funkcje: służy do zespolenia sztywnych okładzin i grzbietu, a czasem może nawet sama stanowić grzbiet. Odgrywa również rolę estetyczną, jako materiał pokryciowy. Łatwiej się go zadrukowuje (lub zdobi w inny sposób), niż sztywne elementy okładki.


Zaprezentowane dziś pojęcia to oczywiście tylko część bogatego słownika drukarsko-wydawniczego. Jeśli jednak chcesz zabłysnąć wiedzą w drukarni lub u swojego wspólnika, bez dwóch zdań powinieneś przyswoić chociaż część z nich!

IMKER
IMKER

Firma IMKER od 2015 roku wspiera twórców i producentów we wprowadzaniu własnych produktów na rynek. Wyróżnia się kompleksowością usług - oferując m.in. doradztwo, usługi fulfillment, support (obsługa klienta) oraz SalesCRM (oprogramowanie do sprzedaży). IMKER prowadzi Twórców przez całość procesów związanych ze sprzedażą w internecie, od uruchomienia sprzedaży, poprzez przedsprzedaż, magazynowanie, pakowanie i wysyłkę, aż do profesjonalnej obsługi klienta i zwrotów.

Odbierz wartościowy bonus przy zapisie do newslettera!

Wzór biznesplanu książki dla selfpublishera na 12 miesięcy! Będziemy Ci także regularnie (co wtorek) wysyłać ciekawe inspiracje dotyczące świata twórców online.

    Twoje dane są u nas bezpieczne. 🛡️