<\/span><\/h3>\nWydaje mi si\u0119, \u017ce m\u00f3j \u201cprzypadek\u201d jest o tyle ciekawy, \u017ce nie jestem \u201cczystym\u201d tw\u00f3rc\u0105 internetowym, kt\u00f3ry wzi\u0105\u0142 si\u0119 z internetu i od pocz\u0105tku istnia\u0142 tylko tam. Ja reprezentuj\u0119 co\u015b po\u015bredniego. Jestem tak zwanym klasycznym pisarzem, kt\u00f3ry wydawa\u0142 ksi\u0105\u017cki tradycyjnie w kilku wydawnictwach przez szereg lat. Dwie ksi\u0105\u017cki wyda\u0142em r\u00f3wnie\u017c w Stanach. W ten spos\u00f3b swoj\u0105 karier\u0119 budowa\u0142em do pandemii. I dopiero w pewnym momencie postanowi\u0142em spr\u00f3bowa\u0107 zrobi\u0107 to inaczej.\u00a0<\/span><\/p>\nZ perspektywy czasu widz\u0119, \u017ce to oczywi\u015bcie pandemia by\u0142a impulsem do zmian. W latach 2020-21 zacz\u0105\u0142em inaczej my\u015ble\u0107 o swojej tw\u00f3rczo\u015bci, a w 2022 r. po raz pierwszym wyda\u0142em ksi\u0105\u017ck\u0119 pod w\u0142asn\u0105 mark\u0105, korzystaj\u0105c z pomocy Imker.\u00a0<\/span><\/p>\nMniej wi\u0119cej do pandemii te dwie drogi by\u0142y bardzo osobne. Albo by\u0142o si\u0119 \u201ctradycyjnym pisarzem\u201d, kt\u00f3ry wydaje ksi\u0105\u017cki w wydawnictwie, albo \u201ccz\u0142owiekiem internetu\u201d, kt\u00f3ry wydaje sam. Ta pierwsza droga istnia\u0142a od zawsze, t\u0119 drug\u0105 przetar\u0142 oczywi\u015bcie Micha\u0142 Szafra\u0144ski we wsp\u00f3\u0142pracy z Imker, wydaj\u0105c \u201cFinansowego ninj\u0119\u201d w 2016 r. Natomiast ma\u0142o kto to \u0142\u0105czy\u0142 \u2014 i dlatego uwa\u017cam, \u017ce jestem niejako w awangardzie. By\u0142em chyba jednym z pierwszych autor\u00f3w, kt\u00f3rzy \u201cstartuj\u0105c z drogi klasycznej\u201d zrobili skok do drogi \u201csamodzielnej\u201d. I coraz bardziej wida\u0107, \u017ce te drogi si\u0119 przecinaj\u0105. Witold Szab\u0142owski sprzedaje z Imker nowe wydanie swojej ksi\u0105\u017cki o Wo\u0142yniu. Jakub \u017bulczyk pracuje z Imker przy swoim projekcie \u201cNew Homers\u201d. W latach 20-tych XXI wieku coraz wi\u0119cej \u201cklasycznych\u201d tw\u00f3rc\u00f3w decyduje si\u0119 na samodzieln\u0105 dystrybucj\u0119.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Jak wygl\u0105da\u0142a u Ciebie ta \u015bcie\u017cka, pierwsze kroki w internecie? Nie mia\u0142e\u015b do\u015bwiadczenia wcze\u015bniej, wi\u0119c przyj\u0105\u0142e\u015b jak\u0105\u015b strategi\u0119? Mo\u017ce kim\u015b lub czym\u015b si\u0119 zainspirowa\u0142e\u015b? Od czego si\u0119 to wszystko zacz\u0119\u0142o?<\/b><\/span><\/h3>\nNie by\u0142o pierwszych krok\u00f3w, to by\u0142 raczej proces. Z jednej strony by\u0142em wychowany w klasycznym duchu pisarstwa, \u017ce piszesz ksi\u0105\u017ck\u0119, oddajesz wydawnictwu i ono si\u0119 ni\u0105 dalej zajmuje. I w ten spos\u00f3b funkcjonowa\u0142em na pocz\u0105tku swojej drogi. Z drugiej strony, od pocz\u0105tku ci\u0105gn\u0119\u0142o mnie do obecno\u015bci w internecie. Ju\u017c dla pierwszej ksi\u0105\u017cki stoickiej za\u0142o\u017cy\u0142em aktualny do dzisiaj fanpage na Facebooku (2014 r.). W 2016 r. doda\u0142em bloga, w 2021 r. newsletter, w 2023 r. podcast. Wi\u0119c to dzia\u0142o si\u0119 stopniowo i ostatecznie u\u015bwiadomi\u0142em sobie, \u017ce mog\u0119 spr\u00f3bowa\u0107 wyda\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 pod w\u0142asn\u0105 mark\u0105, bez korzystania z wydawnictwa. Chcia\u0142em przetestowa\u0107 ten model i w ten spos\u00f3b rozpocz\u0119\u0142a si\u0119 moja wsp\u00f3\u0142praca z Imker. Korzystam zar\u00f3wno z ich rozwi\u0105za\u0144 technicznych, jak i mindsetu, podej\u015bcia przez nich promowanego. Na co dzie\u0144 dzia\u0142am wed\u0142ug Imkerowych wskaz\u00f3wek i zalece\u0144. I polecam to wszystkim!<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Jako osoba, kt\u00f3ra ma ju\u017c do\u015bwiadczenie i we wsp\u00f3\u0142pracy z wydawnictwem, i w selfpublishingu, jakie dostrzegasz r\u00f3\u017cnice mi\u0119dzy tymi dwoma modelami i czy jeste\u015b zadowolony z przej\u015bcia na selfpublishing?<\/b><\/span><\/h3>\nNie traktuj\u0119 tego przej\u015bcia definitywnie, to znaczy nie uwa\u017cam, \u017ce to jest albo-albo. Traktuj\u0119 to do\u015bwiadczenie jako testowanie pewnej drogi. Je\u015bli chodzi o wsp\u00f3\u0142prac\u0119 z wydawnictwami, mam wra\u017cenie, \u017ce zawsze by\u0142em tam dobrze traktowany i dobrze mi si\u0119 z nimi wsp\u00f3\u0142pracowa\u0142o. Wiem jednak, \u017ce wiele os\u00f3b ma mniej pozytywne do\u015bwiadczenia z wydawnictwami. To nie jest \u0142atwy kawa\u0142ek chleba, ci\u0119\u017cko si\u0119 przebi\u0107, a pieni\u0105dze s\u0105 cienkie. Jest to rynek typu \u201czwyci\u0119zca bierze wszystko\u201d, to znaczy s\u0105 znani i rozchwytywani autorzy, tacy jak Olga Tokarczuk, czy wspomniany Jakub \u017bulczyk, a autorzy mniej zasi\u0119gowi, ze \u015bredniej p\u00f3\u0142ki, dostaj\u0105 mniej przestrzeni w ksi\u0119garniach, i s\u0105 mniej promowani. W zwi\u0105zku z tym jest naturalne, \u017ce coraz wi\u0119cej os\u00f3b pr\u00f3buje wyda\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119 samodzielnie, na przyk\u0142ad przy wsp\u00f3\u0142pracy z Imker. I ewidentnie self-publishing b\u0119dzie zyskiwa\u0142 na popularno\u015bci w\u015br\u00f3d tw\u00f3rc\u00f3w w kolejnych latach. Pisarze chc\u0105 po prostu pracowa\u0107 w lepszych warunkach i na lepszych zasadach.\u00a0<\/span><\/p>\nJest wiele zalet self-publishingu, w szczeg\u00f3lno\u015bci we wsp\u00f3\u0142pracy z Imker. Mo\u017cesz podpisywa\u0107 ksi\u0105\u017cki do woli, wiesz ile dok\u0142adnie si\u0119 sprzeda\u0142o, panujesz nad tym, ca\u0142y proces dystrybucyjny, promocyjny i sprzeda\u017cowy jest od A do Z \u201ctw\u00f3j\u201d. <\/span>Wsp\u00f3\u0142praca z Imker ma te\u017c t\u0119 zalet\u0119, \u017ce \u2014 przy ca\u0142ym szacunku do klasycznych wydawnictw – tutaj wszystko dzieje si\u0119 od r\u0119ki, jak to w biznesie, pyk-pyk i zrobione. Czyn, dzia\u0142anie i sprawczo\u015b\u0107. Przyznaj\u0119, \u017ce to mi da\u0142o du\u017co wiatru w \u017cagle, wyci\u0105gn\u0119\u0142o z r\u00f3\u017cnych zw\u0105tpie\u0144 pandemicznych<\/span>. Bo<\/span> w wydawnictwach autor jest raczej poza tym procesem. Nie \u015bledzi go, cz\u0119sto nie wie, ile dok\u0142adnie ksi\u0105\u017cek si\u0119 sprzeda\u0142o, bo podsumowania przychodz\u0105 w cyklach p\u00f3\u0142rocznych. Cho\u0107 oczywi\u015bcie, wydawnictwo mo\u017ce pom\u00f3c w promocji. A wydaj\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119 samodzielnie, sam odpowiadasz za ca\u0142\u0105 sprzeda\u017c i marketing.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Ciesz\u0119 si\u0119, \u017ce masz takie do\u015bwiadczenia z Imker. Jak przebiega\u0142o w Twoim przypadku budowanie spo\u0142eczno\u015bci w internecie? Bo mia\u0142e\u015b ju\u017c ksi\u0105\u017cki, pewnie jak\u0105\u015b sta\u0142\u0105 grup\u0119 czytelnik\u00f3w. Czy u\u0142atwi\u0142o Ci to docieranie do nowych os\u00f3b w internecie?<\/b><\/span><\/h3>\nW moim przypadku budowanie spo\u0142eczno\u015bci przebiega\u0142o bardzo organicznie. Budowa\u0142em swoj\u0105 mark\u0119 wok\u00f3\u0142 stoicyzmu, rozumianego jako filozofia \u017cycia. Wyda\u0142em jedn\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119, drug\u0105, kolejn\u0105, pisa\u0142em r\u00f3\u017cne teksty. Na pocz\u0105tku by\u0142o to troch\u0119 na zasadzie <\/span>word-of-mouth<\/span><\/i>, przed rozpocz\u0119ciem dzia\u0142alno\u015bci w internecie nie by\u0142em do ko\u0144ca \u015bwiadomy, ile os\u00f3b mnie zna, ile nale\u017cy do grupy lojalnych Czytelnik\u00f3w i Czytelniczek. Dopiero z czasem zacz\u0105\u0142em bardziej \u015bwiadomie budowa\u0107 spo\u0142eczno\u015b\u0107, czy to newslettera, czy p\u00f3\u017aniej podcastu. Na pewno przej\u015bcie do tw\u00f3rczo\u015bci internetowej ze zdobyt\u0105 wcze\u015bniej baz\u0105 Czytelnik\u00f3w i Czytelniczek stanowi\u0142o bardzo dobry punkt wyj\u015bcia, bo nie zaczyna\u0142em od zera. W momencie, kiedy za\u0142o\u017cy\u0142em newsletter czy p\u00f3\u017aniej podcast, natychmiast zapisa\u0142o si\u0119 do nich bardzo du\u017co os\u00f3b, dlatego \u017ce mnie ju\u017c kojarzy\u0142y. <\/span><\/p>\n
\n<\/span>Czy powiedzia\u0142by\u015b, \u017ce Twoi odbiorcy to g\u0142\u00f3wnie osoby w jaki\u015b spos\u00f3b zwi\u0105zane z filozofi\u0105, zainteresowane tym tematem, czy te\u017c uda\u0142o Ci si\u0119 dotrze\u0107 do os\u00f3b, kt\u00f3re nie maj\u0105 o tym poj\u0119cia i dzi\u0119ki Tobie chc\u0105 wdro\u017cy\u0107 stoicyzm w swoje \u017cycie? <\/b><\/span><\/h3>\nFilozofia, kt\u00f3r\u0105 promuj\u0119, jest filozofi\u0105 \u017cycia, sposobem my\u015blenia i dzia\u0142ania. \u201cSztuka \u017cycia wed\u0142ug stoik\u00f3w\u201d to tytu\u0142 mojej pierwszej ksi\u0105\u017cki i on dobrze to oddaje. Mam wra\u017cenie, \u017ce ludziom jest to potrzebne, \u017ce istnieje \u201cpopyt\u201d na rozkminy, na powa\u017cniejsze my\u015blenie o \u017cyciu, a filozofia, kt\u00f3r\u0105 proponuj\u0119, daje na to przestrze\u0144. Tagline mojego podcastu \u201cMy\u015blnik Stankiewicza\u201d brzmi „Rozmowa cz\u0142owieka z cz\u0142owiekiem o wszystkim, co dla cz\u0142owieka istotne”. I to jest kwintesencja tego, o co chodzi w promowanej przeze mnie filozofii. Mianowicie chodzi o przestrze\u0144 do rozmawiania o r\u00f3\u017cnych wa\u017cnych w \u017cyciu tematach w spos\u00f3b uporz\u0105dkowany, pog\u0142\u0119biony, natomiast bez \u017cadnych trudnych, g\u00f3rnolotnych sformu\u0142owa\u0144.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Czy m\u00f3g\u0142by\u015b<\/b> pokr\u00f3tce wyja\u015bni\u0107, czym jest stoicyzm reformowany, jakie s\u0105 jego zasady i jak zach\u0119ci\u0142by\u015b innych do wdro\u017cenia tej filozofii w swoje \u017cycie?<\/b><\/span><\/h3>\nStoicyzm reformowany to moja wersja filozofii stoickiej, kt\u00f3ra jest mocno osadzona na tym stoicyzmie, kt\u00f3ry kojarzymy z Markiem Aureliuszem sprzed 2000 lat, natomiast jest ona \u201cpodrasowana\u201d i opowiedziana po nowemu, w wersji zgodnej z tym, czego potrzebuje cz\u0142owiek w wieku XXI. Filozofia stoicka jest tym, czego potrzebuje cz\u0142owiek w czasach niestabilnych, w czasach chaosu, w kt\u00f3rych konieczna jest pewna dyscyplina dzia\u0142ania i my\u015blenia, \u017ceby si\u0119 nie pogubi\u0107. Czyli\u2026 w ka\u017cdych czasach, ale przede wszystkim w czasach obecnych. Stoicyzm stanowi pewn\u0105 postaw\u0119 wobec \u017cycia, kt\u00f3ra opiera si\u0119 na takich zasadach jak dychotomia kontroli, praca z wyobra\u017ceniami, budowanie w\u0142a\u015bciwych alternatyw, skupienie si\u0119 na chwili tera\u017aniejszej, autonomia moralna.\u00a0<\/span><\/p>\n
\n<\/span>My\u015bl\u0119, \u017ce pewnie \u0142atwo jest przekaza\u0107 za\u0142o\u017cenia tej filozofii, ale jak wdro\u017cy\u0107 j\u0105 w \u017cycie w czasach, kiedy ca\u0142y czas p\u0119dzimy, jeste\u015bmy bardzo nerwowi, ludzie choruj\u0105 na depresj\u0119 i \u017cyj\u0105 pod ci\u0105g\u0142\u0105 presj\u0105?<\/b><\/span><\/h3>\nW\u0142a\u015bnie dlatego, \u017ce tak si\u0119 dzieje i \u017cyjemy w tak trudnych czasach, potrzebny jest nam stoicyzm. Im bardziej wydaje si\u0119, \u017ce nie da si\u0119 go osi\u0105gn\u0105\u0107, tym bardziej jest on potrzebny. Stoicyzm jest \u2014 wbrew pozorom \u2014 filozofi\u0105 aktywno\u015bci. Nie chodzi w nim o to, co nam si\u0119 kojarzy ze szko\u0142y, \u017ce musimy by\u0107 oboj\u0119tni na wszelkie niepowodzenia, przyjmowa\u0107 wyroki losu i tak dalej. Chodzi o to, \u017ceby umie\u0107 zdefiniowa\u0107 rzeczy od nas zale\u017cne i to na nich si\u0119 skupi\u0107, poprzez nie dzia\u0142a\u0107. Stoicyzm nie polega na nieprzejmowaniu si\u0119 tym, co od nas nie zale\u017cy, czy na wymuszaniu fa\u0142szywej oboj\u0119tno\u015bci. Polega na aktywnym skupieniu si\u0119 na tym, co od nas zale\u017cy.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Teraz to brzmi zupe\u0142nie inaczej. Jakby \u0142atwiej by\u0142o wdro\u017cy\u0107 stoicyzm w \u017cycie.<\/b><\/span><\/h3>\nJa te\u017c opowiadam o stoicyzmie tak, \u017ceby \u0142atwo go by\u0142o wdro\u017cy\u0107. Cz\u0119sto komentuj\u0119 bie\u017c\u0105ce wydarzenia po stoicku, czasem na powa\u017cnie, czasem niepowa\u017cnie, w formie inteligentnego \u017cartu, niekiedy podchodz\u0105c do tematu w spos\u00f3b analityczny. „Dziennik reformowanego stoika”, moja pierwsza ksi\u0105\u017cka wydana z Imker, w\u0142a\u015bnie tego dotyczy. Stanowi zapis stoickich i oko\u0142ostoickich komentarzy do tego co si\u0119 dzieje na \u015bwiecie. W moim podej\u015bciu nie chodzi absolutnie o to, \u017ce mamy si\u0119 ubra\u0107 w togi i udawa\u0107, \u017ce jeste\u015bmy Rzymianami. Chodzi o to, \u017ceby postaw\u0119 stoick\u0105 wdro\u017cy\u0107 we wsp\u00f3\u0142czesne \u017cycie, to \u017cycie, kt\u00f3re jest dooko\u0142a nas. Stoicyzm nie jest w og\u00f3le filozofi\u0105 ucieczki. Ta filozofia m\u00f3wi, \u017ce zawsze musisz \u017cy\u0107 i funkcjonowa\u0107 w tym \u015bwiecie, kt\u00f3ry jest, bo innego nie ma.\u00a0<\/span><\/p>\n
\n<\/span>A czy ta filozofia pomaga Ci te\u017c w Twojej w dzia\u0142alno\u015bci internetowej? Jako tw\u00f3rca pewnie jeste\u015b troch\u0119 bardziej podatny na krytyk\u0119, na opinie innych ludzi, czy potrafisz za pomoc\u0105 stoicyzmu sobie z tym radzi\u0107?<\/b><\/span><\/h3>\nTak, oczywi\u015bcie. Krytyka, hejt w internecie, ale te\u017c zwyk\u0142e przebod\u017acowanie tre\u015bciami, to zasadnicze problemy w dzisiejszym \u015bwiecie. Dodatkowo, jako tw\u00f3rca musisz radzi\u0107 sobie z tym, \u017ce algorytm social medi\u00f3w mo\u017ce ci\u0119 coraz mniej lubi\u0107. Wykonuj\u0105c jak\u0105\u015b prac\u0119, pisz\u0105c ksi\u0105\u017ck\u0119, przygotowuj\u0105c podcast, staram si\u0119 to robi\u0107 najlepiej jak potrafi\u0119, ale p\u00f3\u017aniej, gdy wypuszczam to w \u015bwiat, musz\u0119 sobie powiedzie\u0107, \u017ce to ju\u017c nie zale\u017cy ode mnie, co si\u0119 z tym dalej stanie. Nie odpowiadam ju\u017c za to, czy innym ludziom si\u0119 to spodoba czy nie, nie mam wp\u0142ywu na algorytm. Dlatego staram si\u0119 podchodzi\u0107 do tego po stoicku. Je\u015bli ludzie reaguj\u0105 negatywnie lub oboj\u0119tnie na moj\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, staram si\u0119 pami\u0119ta\u0107 o tym, \u017ce to nie jest zale\u017cne ode mnie.\u00a0<\/span><\/p>\nStoicyzm mo\u017ce by\u0107 pomocny dla ka\u017cdego tw\u00f3rcy, dlatego \u017ce tw\u00f3rczo\u015b\u0107 jest czym\u015b, od czego szczeg\u00f3lnie trudno si\u0119 psychicznie oddzieli\u0107. Jak st\u0142ucze si\u0119 m\u00f3j ulubiony kubek, to mo\u017ce i jest to smutne, ale jednak w miar\u0119 \u0142atwo si\u0119 od tego od\u0142\u0105czy\u0107, bo to jest tylko kubek, to nie jeste\u015b \u201cty\u201d. Natomiast tw\u00f3rca cz\u0119sto ma bardzo intymn\u0105 relacj\u0119 z tym, co tworzy. Dzie\u0142o dla tw\u00f3rcy to zawsze jest troch\u0119 dziecko. Ta relacja nigdy nie jest \u0142atwa \u2014 i dlatego w\u0142a\u015bnie tw\u00f3rcy potrzebuj\u0105 stoicyzmu. Chodzi o to, \u017ceby oddziela\u0107 to, co zrobili\u015bmy, od \u201cnas\u201d, jako osoby. To nigdy nie jest \u0142atwe\u2026 a nieprzewidywalno\u015b\u0107 algorytmu z pewno\u015bci\u0105 nie pomaga.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>W takim razie koniecznie wi\u0119cej tw\u00f3rc\u00f3w powinno si\u0119 zapozna\u0107 z t\u0105 filozofi\u0105, \u017ceby sobie umie\u0107 poradzi\u0107 z ciemnymi stronami popularno\u015bci.<\/b><\/span><\/h3>\nPopularno\u015bci, albo w\u0142a\u015bnie jej braku. Ale na pewno polecam stoicyzm wszystkim tw\u00f3rcom, to zreszt\u0105 nie jest przypadek, \u017ce Remigiusz Mr\u00f3z m\u00f3wi, \u017ce to jego ulubiona filozofia. Droga tw\u00f3rc\u00f3w i tw\u00f3rczy\u0144 nigdy nie jest \u0142atwa \u2014 bo tworzy si\u0119 z za\u0142o\u017cenia dla publiczno\u015bci. A to, jak ta publiczno\u015b\u0107 oceni nasz\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, jest ju\u017c od nas niezale\u017cne. <\/span><\/p>\n
\n<\/span>Czy w swojej tw\u00f3rczo\u015bci pisarza lub tw\u00f3rcy internetowego spotyka\u0142e\u015b si\u0119 cz\u0119sto z krytyk\u0105, hejtem, niezrozumieniem?<\/b><\/span><\/h3>\nRaczej nie spotyka\u0142em si\u0119 z hejtem ani krytyk\u0105, a przynajmniej nie na takim poziomie, na jakim mierz\u0105 si\u0119 z nimi inni tw\u00f3rcy czy tw\u00f3rczynie. Zdarza\u0142y si\u0119 sytuacje, w kt\u00f3rych by\u0142em niezrozumiany, bo u\u017cy\u0142em zbyt \u201cm\u0105drych\u201d s\u0142\u00f3w albo te\u017c zosta\u0142em odebrany inaczej ni\u017c chcia\u0142em. Miewam te\u017c problem z dobieraniem tre\u015bci do kana\u0142u i gdy wrzuc\u0119 troch\u0119 zbyt \u201cci\u0119\u017ck\u0105\u201d filozofi\u0119 na TikToka, to nie ma wielu wy\u015bwietle\u0144. Czasem wrzuc\u0119 jakiego\u015b screena z tre\u015bci\u0105, z kt\u00f3r\u0105 si\u0119 nie zgadzam i w komentarzu wyja\u015bni\u0119, \u017ce si\u0119 z tym nie zgadzam z okre\u015blonego powodu, a ludzie od razu my\u015bl\u0105, \u017ce popieram t\u0119 tre\u015b\u0107 ze screena i za to mnie oceniaj\u0105. Funkcjonowanie w internecie ma swoje prawa i trzeba si\u0119 do nich po prostu po stoicku dostosowa\u0107. <\/span><\/p>\n
\n<\/span>Czy masz w takim razie wypracowany jaki\u015b spos\u00f3b na \u0142atwiejsze i bardziej zrozumia\u0142e przekazywanie pewnych trudnych tre\u015bci filozoficznych? <\/b><\/span><\/h3>\nCa\u0142a moja tw\u00f3rcza droga stanowi pr\u00f3b\u0119 przekazywania trudnych tre\u015bci w spos\u00f3b zrozumia\u0142y. Stoicyzm jest generalnie filozofi\u0105 optymistyczn\u0105. I ja te\u017c jestem bardzo optymistyczny w tym wzgl\u0119dzie, to znaczy uwa\u017cam, \u017ce istnieje i poda\u017c i popyt na ambitniejsze tre\u015bci. To nie jest przecie\u017c tak, \u017ce ludzi w internecie interesuj\u0105 tylko memy.<\/span><\/p>\nMoim ulubionym przyk\u0142adem jest TikTok. Cz\u0119sto si\u0119 m\u00f3wi (szczeg\u00f3lnie w\u015br\u00f3d os\u00f3b po czterdziestce i starszych), \u017ce to jest sam badziew i absurdalne trendy. Moje do\u015bwiadczenie jest zupe\u0142nie inne! TikTok a\u017c kipi od mi\u0119sistych, merytorycznych tre\u015bci. Tylko trzeba si\u0119 nimi zainteresowa\u0107 i aktywnie ich szuka\u0107.<\/span><\/p>\nW pewnym sensie to jest tak, \u017ce im ambitniejsze tre\u015bci robimy, tym wa\u017cniejsza jest forma i styl wypowiedzi. \u017beby nie sp\u0142oszy\u0107 odbiorc\u00f3w. Ja uprawiam filozofi\u0119 \u017cycia, dlatego to, co przekazuj\u0119, jest klarowne i trafia do odbiorcy. Z za\u0142o\u017cenia staram si\u0119 nie u\u017cywa\u0107 trudnych s\u0142\u00f3w, nie rzucam nazwiskami czy skomplikowanymi terminami, kt\u00f3rych ludzie nie rozumiej\u0105. Odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 natomiast do do\u015bwiadczenia egzystencjalnego ka\u017cdego i ka\u017cdej z nas.<\/span><\/p>\nStaram si\u0119 te\u017c dociera\u0107 do ludzi za po\u015brednictwem r\u00f3\u017cnych form. Czasem to jest co\u015b bardzo serio, niekiedy jaki\u015b \u017cart, innym razem scenka rodzajowa. Staram si\u0119 wydobywa\u0107 ich g\u0142\u0119bszy sens. Dobrym przyk\u0142adem tutaj s\u0105 memy, kt\u00f3re te\u017c cz\u0119sto wrzucam czy komentuj\u0119. Bo niekt\u00f3re z nich te\u017c nios\u0105 g\u0142\u0119bsz\u0105 tre\u015b\u0107. Powiem nawet wi\u0119cej: mem jest dobry wtedy, kiedy jest nie tylko \u015bmieszny, ale te\u017c niesie wa\u017ck\u0105 tre\u015b\u0107 \u2014 i to si\u0119 dzieje cz\u0119\u015bciej ni\u017c my\u015blimy. Przyk\u0142adem mo\u017ce by\u0107 tekst z serialu \u201c1670\u201d, \u017ce \u201c<\/span>Memento mori<\/span><\/i> to m\u00f3j ulubiony cytat motywacyjny\u201d. Wspaniale wielopoziomowy \u017cart. Bo z jednej strony po prostu \u015bmieszny, z drugiej absurdalny, a z trzeciej\u2026 absolutnie prawdziwy \u2014 nasza \u015bmiertelno\u015b\u0107 nie ma nas deprymowa\u0107, ale w\u0142a\u015bnie motywowa\u0107 i inspirowa\u0107 do tego, \u017ceby \u017cycie nie przeciek\u0142o nam mi\u0119dzy palcami. Sk\u0105din\u0105d bardzo stoickie my\u015blenie.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Odchodz\u0105c na chwil\u0119 od tematu filozofii i wracaj\u0105c do rozwa\u017ca\u0144 dotycz\u0105cych pracy tw\u00f3rcy, jaki jest obecnie Tw\u00f3j g\u0142\u00f3wny kana\u0142 w internecie? <\/b><\/span><\/h3>\nDwa g\u0142\u00f3wne kana\u0142y, na kt\u00f3re obecnie stawiam, to jest newsletter i podcast. To jest stan na pocz\u0105tek 2024 roku, co b\u0119dzie dalej, zobaczymy. Trzeba stale ewaluowa\u0107. I ewoluowa\u0107 te\u017c.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Przez kt\u00f3ry kana\u0142 lepiej docierasz do ludzi? Newsletter, czy jednak podcast? Bo podcasty wci\u0105\u017c pozostaj\u0105 na fali wznosz\u0105cej ju\u017c od pandemii. Czy czujesz, \u017ce tre\u015bci s\u0142uchane lepiej trafiaj\u0105 do ludzi, czy masz inne do\u015bwiadczenia?<\/b><\/span><\/h3>\nNie do ko\u0144ca mam por\u00f3wnanie, poniewa\u017c w podcastach jestem nowy. \u201cMy\u015blnik Stankiewicza\u201d odpali\u0142em na swoje 40. urodziny, w maju 2023 roku. Traktuj\u0119 go zar\u00f3wno jako wzmocnienie moich tre\u015bci, jak i \u015brodek dotarcia do nowych ludzi, zarzucenia sieci nieco szerzej. Natomiast newsletter jest bardziej \u201cm\u00f3j\u201d, w znaczeniu, \u017ce tych ludzi mam najbli\u017cej.\u00a0<\/span><\/p>\nMam tak\u0105 refleksj\u0119 na temat newsletter\u00f3w, \u017ce jest to bardzo paradoksalne medium, zarazem archaiczne jak i aktualne. Maile powsta\u0142y na dekady przed mediami spo\u0142eczno\u015bciowymi, wydaj\u0105 si\u0119 \u201cstare\u201d… a jednocze\u015bnie dla tw\u00f3rcy dzisiaj s\u0105 mega wa\u017cnym narz\u0119dziem. Dlaczego? Bo nie s\u0105 zaw\u0142aszczone przez algorytmy i korporacje. A co do podcast\u00f3w, to faktycznie pandemia da\u0142a im wielkiego kopa, pytanie ile ta ba\u0144ka potrwa i jaka b\u0119dzie \u201ckorekta\u201d na tym rynku.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Ja podcast\u00f3w zacz\u0119\u0142am s\u0142ucha\u0107 dopiero w zesz\u0142ym roku, a nie w pandemii. Tak\u017ce wydaje mi si\u0119, \u017ce ca\u0142y czas przekonuj\u0105 si\u0119 do nich kolejne osoby i zyskuj\u0105 rzesze nowych fan\u00f3w.<\/b><\/span><\/h3>\nJest takie bodaj\u017ce chi\u0144skie przys\u0142owie, \u017ce najlepszy moment na zasadzenie drzewa by\u0142 20 lat temu, ale drugi najlepszy jest dzisiaj. I tak jest ze wszystkim – z oszcz\u0119dzaniem na emerytur\u0119 czy w\u0142a\u015bnie odpaleniem nowego kana\u0142u. Pewnie, najlepiej by\u0142o odpali\u0107 podcast jesieni\u0105 2019 r., ale drugi najlepszy moment jest teraz. Po stoicku!<\/span><\/p>\nNikt nie wie, jak si\u0119 to wszystko potoczy, natomiast si\u0142\u0105 podcastu, z mojej perspektywy, jest to, \u017ce nie nale\u017cy on do \u017cadnej wielkiej korporacji czy konkretnej platformy. Tre\u015bci z TikToka czy Instagrama ogl\u0105dasz z definicji tylko na TikToku czy Instagramie i nigdy nie wiesz, co algorytm wymy\u015bli i jaka nowa polityka zostanie wprowadzona. Podcasty z kolei s\u0105 kolportowane w kilku r\u00f3\u017cnych kana\u0142ach. M\u00f3j podcast jest dost\u0119pny na Spotify, Apple Podcast, YouTubie i na paru innych platformach. Podcast nie jest poddany polityce jednej wielkiej firmy, w zwi\u0105zku z tym jest tutaj wi\u0119ksze pole manewru.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Co sprawia Ci najwi\u0119cej frajdy w Twojej tw\u00f3rczo\u015bci internetowej?<\/b><\/span><\/h3>\nPodcast sprawia mi obecnie wielk\u0105 frajd\u0119, bo jest to dla mnie wzgl\u0119dnie nowa forma, mam kontakt z lud\u017ami, bo jest to rozmowa. Wi\u0119c czuj\u0119 du\u017co motywacji do nagrywania. Mam nadziej\u0119, \u017ce nie jest to zapa\u0142 s\u0142omiany.\u00a0<\/span><\/p>\nPoza tym sam proces tworzenia jest dla mnie przyjemny. Jestem tw\u00f3rc\u0105, pisarzem, wi\u0119c lubi\u0119 wymy\u015bla\u0107 rzeczy, opowiada\u0107 o nich ludziom, pisa\u0107. Forma jest dla mnie kwesti\u0105 troch\u0119 drugorz\u0119dn\u0105. Pisz\u0119 ksi\u0105\u017cki, felietony, newslettery, nagrywam TikToki i podcast. I najfajniejsze dla mnie w tym wszystkim jest wymy\u015blanie rzeczy i opowiadanie o nich ludziom. To jest clue.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Sk\u0105d czerpiesz inspiracj\u0119 na tematy odcink\u00f3w, tematy wpis\u00f3w, ksi\u0105\u017cki?<\/b><\/span><\/h3>\nW moim przypadku \u017ar\u00f3d\u0142o pomys\u0142\u00f3w wci\u0105\u017c bije i \u2014 odpuka\u0107 \u2014 nie wysycha. Ca\u0142y czas wymy\u015blam nowe rzeczy, zapisuj\u0119 je, nagrywam. Mam tak du\u017co pomys\u0142\u00f3w, \u017ce to jest raczej kwestia, \u017cebym znalaz\u0142 czas na zrealizowanie ich wszystkich. Po kilkunastu latach na drodze tw\u00f3rczej jeste\u015b ju\u017c przyzwyczajony do tego, \u017ce umys\u0142 ca\u0142y czas co\u015b z siebie wyrzuca i jest to ju\u017c p\u00f3\u017aniej tylko kwestia techniczna, \u017ceby to ogarn\u0105\u0107. Pytanie dotyczy raczej tego, jak to opakowa\u0107, na kt\u00f3ry kana\u0142 pu\u015bci\u0107, jak sprzeda\u0107, jak dostosowa\u0107 dany pomys\u0142 do konkretnej formy. Natomiast szcz\u0119\u015bliwie braku natchnienia czy inspiracji jeszcze nie zazna\u0142em, wi\u0119c jako\u015b si\u0119 to wszystko kr\u0119ci.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Sk\u0105d wzi\u0105\u0142 si\u0119 u Ciebie pomys\u0142 napisania ksi\u0105\u017cki?<\/b><\/span><\/h3>\nJa<\/span> zawsze wiedzia\u0142em, \u017ce chc\u0119 pisa\u0107 ksi\u0105\u017cki. By\u0142em wychowany w przekonaniu, \u017ce ksi\u0105\u017cka jest troch\u0119 \u015bwi\u0119to\u015bci\u0105, takim najwy\u017cszym tw\u00f3rczym spe\u0142nieniem. Wi\u0119c by\u0142o to dla mnie naturalne, \u017ce si\u0119 tym zaj\u0105\u0142em \u2014 najpierw w wydawnictwach, a p\u00f3\u017aniej z Imker. Natomiast niezale\u017cnie od modelu wydawniczego, ksi\u0105\u017cka zawsze by\u0142a dla mnie celem samym w sobie. To jest zreszt\u0105 my\u015blenie nie tylko moje \u2014 ksi\u0105\u017cka ca\u0142y czas ma obiektywnie wysok\u0105 warto\u015b\u0107 symboliczn\u0105. Napisa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119, mie\u0107 wydan\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 w CV to jest wci\u0105\u017c nobilituj\u0105ce. I w najbli\u017cszych latach si\u0119 to raczej nie zmieni.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Ostatnio prowadzimy z Imker wyzwanie „Wydaj swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119\u201d Staramy si\u0119 z nim dotrze\u0107 do os\u00f3b, kt\u00f3re pracuj\u0105 nad swoj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0105, ale potrzebuj\u0105 wsparcia merytorycznego, motywacji i tak dalej. Jakie rady jako pisarz mia\u0142by\u015b dla pocz\u0105tkuj\u0105cych autor\u00f3w?<\/b><\/span><\/h3>\nNajwa\u017cniejsze jest to, \u017ceby robi\u0107 swoje, po swojemu, w\u0142asn\u0105 tre\u015bci\u0105 i we w\u0142asnej formie. Trzeba znale\u017a\u0107 to \u017ar\u00f3d\u0142o w sobie i z niego korzysta\u0107. Pisa\u0107 o tym, co nas realnie interesuje, porusza. Nie robi\u0107 zgni\u0142ych kompromis\u00f3w ju\u017c w punkcie wyj\u015bcia.\u00a0<\/span><\/p>\nT\u0119 wolno\u015b\u0107 tw\u00f3rcz\u0105 daje Imker oraz selfpublishing. Wybieraj\u0105c ten model, nie musisz si\u0119 dostosowywa\u0107 do szufladek, wizji czy zalece\u0144 redaktora. I to jest bardzo wa\u017cne.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Czy zatrudniasz jakie\u015b osoby do wsparcia swojej dzia\u0142alno\u015bci w internecie?<\/b><\/span><\/h3>\nI tak, i nie. Nie zatrudniam nikogo na etacie, natomiast korzystam z pomocy r\u00f3\u017cnych os\u00f3b i instytucji. Przede wszystkim wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119 z Imker oraz wydawc\u0105 mojego podcastu, Kamilem Dudzi\u0144skim, kt\u00f3rego mega polecam. Korzystam jeszcze z pomocy wirtualnej asystentki. Staram si\u0119 w inteligentny spos\u00f3b oddawa\u0107 te rzeczy, kt\u00f3re da si\u0119 odda\u0107.\u00a0<\/span><\/p>\nNie wyobra\u017cam sobie, \u017ce kto\u015b inny za mnie napisze czy wymy\u015bli ksi\u0105\u017ck\u0119, bo to jest serce procesu, to jest najbardziej \u201cmoje\u201d. Ale z drugiej strony, nie wyobra\u017cam sobie te\u017c wysy\u0142ania ksi\u0105\u017cek na zasadzie, \u017ce sam b\u0119d\u0119 je pakowa\u0142 i nosi\u0142 do paczkomatu \u2014 dlatego wsp\u00f3\u0142pracuj\u0119 z Imker. Tak samo nie wyobra\u017cam sobie, \u017ce b\u0119d\u0119 sam montowa\u0142 sw\u00f3j podcast \u2014 dlatego pracuj\u0119 z Kamilem. I tak dalej.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Czy nie maj\u0105c pracownika na etacie, tylko oddaj\u0105c cz\u0119\u015b\u0107 z zada\u0144 innym instytucjom i osobom, udaje Ci si\u0119 zachowa\u0107 work-life balance w \u017cyciu tw\u00f3rcy?<\/b><\/span><\/h3>\nNa pewno dobrze mi zrobi\u0142y pewne strategiczne decyzje, \u017ceby odda\u0107 niekt\u00f3re zadania w ca\u0142o\u015bci, takie jak monta\u017c podcastu czy wysy\u0142ka ksi\u0105\u017cek. Natomiast na g\u0142\u0119bszym poziomie ka\u017cdy prawdziwy tw\u00f3rca i tw\u00f3rczyni ma troch\u0119 problem z <\/span>work-life balance<\/span><\/i>. Jako si\u0119 rzek\u0142o: tw\u00f3rczo\u015b\u0107 to nasze dziecko, relacja nigdy nie jest \u0142atwa, ale te\u017c satysfakcja tw\u00f3rcza jest niepor\u00f3wnywalna z czymkolwiek innym.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Filozofi\u0119 kojarzymy ze skomplikowanymi ksi\u0105\u017ckami i tre\u015bciami, z kt\u00f3rych nic nie wynika. Ja uprawiam filozofi\u0119 \u017cycia, dlatego to, co przekazuj\u0119, jest bardziej klarowne i lepiej trafia do odbiorcy. Z za\u0142o\u017cenia staram si\u0119 nie u\u017cywa\u0107 trudnych s\u0142\u00f3w, nie rzucam nazwiskami czy skomplikowanymi terminami, kt\u00f3rych ludzie nie rozumiej\u0105. Odwo\u0142uj\u0119 si\u0119 natomiast do do\u015bwiadczenia egzystencjalnego ka\u017cdego i ka\u017cdej […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2548,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-2542","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historie-tworcow"],"better_featured_image":{"id":2548,"alt_text":"","caption":"","description":"","media_type":"image","media_details":{"width":3084,"height":2410,"file":"2024\/03\/MI3A8195.jpg","filesize":353369,"sizes":{"medium":{"file":"MI3A8195-300x234.jpg","width":300,"height":234,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":5871,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/MI3A8195-300x234.jpg"},"large":{"file":"MI3A8195-1024x800.jpg","width":1024,"height":800,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":39481,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/MI3A8195-1024x800.jpg"},"thumbnail":{"file":"MI3A8195-150x150.jpg","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":3056,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/MI3A8195-150x150.jpg"},"medium_large":{"file":"MI3A8195-768x600.jpg","width":768,"height":600,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":24205,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/MI3A8195-768x600.jpg"},"1536x1536":{"file":"MI3A8195-1536x1200.jpg","width":1536,"height":1200,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":84743,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/MI3A8195-1536x1200.jpg"},"2048x2048":{"file":"MI3A8195-2048x1600.jpg","width":2048,"height":1600,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":150407,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/MI3A8195-2048x1600.jpg"},"post-thumbnail":{"file":"MI3A8195-640x480.jpg","width":640,"height":480,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":17348,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/MI3A8195-640x480.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"5.6","credit":"","camera":"Canon EOS R","caption":"","created_timestamp":"1607517693","copyright":"","focal_length":"35","iso":"100","shutter_speed":"0.01","title":"","orientation":"0","keywords":[]}},"post":2542,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/MI3A8195.jpg"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2542","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2542"}],"version-history":[{"count":3,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2542\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2549,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2542\/revisions\/2549"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2548"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2542"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2542"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2542"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/03\/MI3A8195-1024x800.jpg\")
<\/p>\n