<\/span><\/h3>\nTo zale\u017cy, kto by\u0142 pierwszy, bo prawa autorskie przys\u0142uguj\u0105 zawsze osobie, kt\u00f3ra jako pierwsza stworzy\u0142a dane tre\u015bci. Nie mo\u017cemy wykluczy\u0107 sytuacji, \u017ce kto\u015b r\u00f3wnolegle wpad\u0142 na taki sam pomys\u0142 jak my. Pomys\u0142 nie podlega ochronie prawa autorskiego, wi\u0119c trzeba by wykaza\u0107, czy to by\u0142a niezale\u017cna tw\u00f3rczo\u015b\u0107, czy tw\u00f3rczo\u015b\u0107 inspirowana. Je\u015bli inspirowana – obowi\u0105zuje zasada pierwsze\u0144stwa. Niewa\u017cne kto ma wi\u0119kszy zasi\u0119g, wa\u017cne, kto jako pierwszy stworzy\u0142 dany utw\u00f3r. Mo\u017cna to wykaza\u0107 na wiele sposob\u00f3w – poprzez zeznania \u015bwiadk\u00f3w, histori\u0119 korespondencji, logowania do internetu w zale\u017cno\u015bci, czy to jest co\u015b materialnego, czy tre\u015b\u0107 \/ produkt online. W przypadku, gdy mamy do czynienia z tw\u00f3rczo\u015bci\u0105 r\u00f3wnoleg\u0142\u0105, te\u017c trzeba wykaza\u0107, \u017ce nie by\u0142a ona inspirowana, przerabiana, tylko powsta\u0142a niezale\u017cnie.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Za\u0142\u00f3\u017cmy wi\u0119c, \u017ce ja jako pierwszy napisa\u0142em tekst i kto\u015b go p\u00f3\u017aniej wykorzysta\u0142 i udaje, \u017ce to jest jego tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Co wtedy ja, jako autor czy autorka, mog\u0119 zrobi\u0107?<\/b><\/span><\/h3>\nPytanie sk\u0105d ta osoba wzi\u0119\u0142a nasz tekst. Je\u017celi by\u0142 on opublikowany na przyk\u0142ad w internecie, to je\u017celi linkuje do niego i jest wiadomo, \u017ce ty jeste\u015b autorem, to nie ma problemu. Ale je\u015bli kto\u015b twierdzi, \u017ce on jest autorem w sytuacji, w kt\u00f3rej jednak to ty stworzy\u0142e\u015b ten utw\u00f3r, to mamy do dyspozycji r\u00f3\u017cne narz\u0119dzia z prawa autorskiego. Mo\u017cemy na przyk\u0142ad \u017c\u0105da\u0107 usuni\u0119cia tre\u015bci lub zap\u0142aty. Mo\u017cemy w tym przypadku jak najbardziej wytacza\u0107 wszystkie dzia\u0142a prawne do tego, \u017ceby dochodzi\u0107 ochrony swoich praw.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Jakie powinno by\u0107 nasze pierwsze dzia\u0142anie, gdy kto\u015b zrobi co\u015b takiego? Powinni\u015bmy si\u0119 z t\u0105 osob\u0105 skontaktowa\u0107?<\/b><\/span><\/h3>\nTo zale\u017cy, gdzie konkretnie ta osoba to umie\u015bci\u0142a. S\u0105 r\u00f3\u017cne platformy i ustawa o \u015bwiadczeniu us\u0142ug drog\u0105 elektroniczn\u0105 daje nam mo\u017cliwo\u015b\u0107, \u017ceby napisa\u0107 do w\u0142a\u015bciciela danej platformy, zg\u0142osi\u0107 naruszenie i je\u017celi w\u0142a\u015bciciel platformy nie zareaguje od razu, np. nie zablokuje dost\u0119pu, to on r\u00f3wnie\u017c jest odpowiedzialny za to naruszenie. Niedawno znalaz\u0142am nawet nasz\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 <\/span>Wojna na s\u0142owa<\/span><\/i> spiracon\u0105 gdzie\u015b z mo\u017cliwo\u015bci\u0105 pobrania. Bardzo szybko napisa\u0142am z kancelarii maila z wezwaniem do jej\u00a0 usuni\u0119cia i w ci\u0105gu dw\u00f3ch-trzech godzin tre\u015b\u0107 znikn\u0119\u0142a ze strony. Wi\u0119c nie tyle nale\u017cy si\u0119 skontaktowa\u0107 z osob\u0105, kt\u00f3ra ukrad\u0142a nasze tre\u015bci, bo cz\u0119sto nawet nie wiemy kto stoi za naruszeniem naszych praw autorskich, ale w\u0142a\u015bnie z w\u0142a\u015bcicielem platformy, na kt\u00f3rej tre\u015b\u0107 si\u0119 znajduje. To pozwoli na jak najszybsze podj\u0119cie krok\u00f3w prawnych, wezwanie do usuni\u0119cia tre\u015bci oraz do podania danych osoby, kt\u00f3ra je zamie\u015bci\u0142a.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>A czy trzeba wtedy jako\u015b udowadnia\u0107 to, \u017ce to my jeste\u015bmy autork\u0105, autorem danego materia\u0142u?<\/b><\/span><\/h3>\nZazwyczaj wystarczy o\u015bwiadczenie. Natomiast, gdyby by\u0142 sp\u00f3r, to wtedy trzeba to ju\u017c udowodni\u0107. Na ten pierwszy etap wystarczy jednak samo o\u015bwiadczenie, \u017ce to ja jestem np. autork\u0105 czy wsp\u00f3\u0142autork\u0105 ksi\u0105\u017cki, czy \u017ce posiadam prawa autorskie do danych tre\u015bci.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>I platformy musz\u0105 zareagowa\u0107, bo inaczej mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 sytuacja konfliktowa do rozwi\u0105zania.<\/b><\/span><\/h3>\nPlatformy nara\u017caj\u0105 si\u0119 na wsp\u00f3\u0142odpowiedzialno\u015b\u0107 za naruszenie praw autorskich.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>By\u0142 taki przypadek na Zachodzie, \u017ce autor wyda\u0142 swojego e-booka jako self-publisher, a p\u00f3\u017aniej tradycyjni wydawcy, widz\u0105c, \u017ce ten ebook dobrze si\u0119 sprzedaje, zaproponowali mu wydanie jego ksi\u0105\u017cki. On wtedy, jako jeden z pierwszych na Zachodzie, zgodzi\u0142 si\u0119 na to, zachowuj\u0105c sobie prawa do e-booka, a im udzieli\u0142 licencji na ksi\u0105\u017ck\u0119 drukowan\u0105. Czy co\u015b takiego jest w og\u00f3le mo\u017cliwe w Polsce?<\/b><\/span><\/h3>\nNa prawa autorskie sk\u0142adaj\u0105 si\u0119 prawa autorskie osobiste i maj\u0105tkowe. Prawa osobiste to na przyk\u0142ad to, \u017ce tre\u015b\u0107 jest oznaczona naszym imieniem i nazwiskiem. Nie mo\u017cemy przenie\u015b\u0107 ich na nikogo innego. Mo\u017cemy za to przenosi\u0107 prawa maj\u0105tkowe, czyli np. mo\u017cliwo\u015b\u0107 wprowadzania produktu do obrotu, otrzymywanie wynagrodzenia. Mo\u017cemy to zrobi\u0107 albo przenosz\u0105c na kogo\u015b prawa autorskie, albo udzielaj\u0105c mu licencji. I jedno, i drugie robimy na polach eksploatacji. Pola eksploatacji okre\u015blaj\u0105, co druga strona mo\u017ce robi\u0107 z nasz\u0105 tre\u015bci\u0105, czy mo\u017ce j\u0105 drukowa\u0107, wprowadza\u0107 do obrotu, czy mo\u017ce np. rozpowszechnia\u0107 te tre\u015bci w formie e-booka czy audiobooka. W ustawie pola eksploatacji przedstawione s\u0105 bardzo og\u00f3lnie, ale w umowach cz\u0119sto wskazuje si\u0119 konkretne rzeczy.<\/span><\/p>\nPrzed nasz\u0105 rozmow\u0105 zagl\u0105da\u0142am jeszcze do um\u00f3w z wydawnictwami, kt\u00f3re konsultowa\u0142am dla klient\u00f3w i w wi\u0119kszo\u015bci przypadk\u00f3w jest w nich napisane wprost, czy mo\u017cna drukowa\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119, czy ok\u0142adka ma by\u0107 mi\u0119kka, czy twarda, czy to jest e-book, czy audiobook, czy to s\u0105 fragmenty, czy ca\u0142o\u015b\u0107, czy mo\u017cna u\u017cycza\u0107, sprzedawa\u0107, oddawa\u0107 w najem egzemplarze danego utworu. Te wszystkie kwestie powinny by\u0107 wyszczeg\u00f3lnione w umowie. Trzeba mie\u0107 si\u0119 na baczno\u015bci, bo zazwyczaj, gdy wydawnictwo kontaktuje si\u0119 z autorem, to jest on z ekscytacji w stanie zgodzi\u0107 si\u0119 na du\u017co wi\u0119cej ni\u017c normalnie. Warto wzi\u0105\u0107 r\u00f3wnie\u017c pod uwag\u0119, \u017ce licencja mo\u017ce by\u0107 wy\u0142\u0105czna, czyli, \u017ce udzielamy jej tylko jednemu wydawcy, ale r\u00f3wnie\u017c mo\u017cemy jej udzieli\u0107 wielu wydawcom. Mo\u017ce ona te\u017c by\u0107 ograniczona w czasie, czyli tylko np. na rok, na 5 lat. Po tym czasie prawa do nas wracaj\u0105. Natomiast w przypadku przeniesienia praw autorskich, nie wracaj\u0105 one ju\u017c do nas. Trzeba w\u00f3wczas zrobi\u0107 przeniesienie zwrotne. Wymaga to formy pisemnej pod rygorem niewa\u017cno\u015bci i jest du\u017co bardziej skomplikowane.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Czyli wtedy sami dajemy im te prawa. My jeste\u015bmy podpisani jako autor, ale nie mamy z tego \u017cadnych korzy\u015bci, opr\u00f3cz tego, co jest ustalone w umowie.<\/b><\/span><\/h3>\nTak i trzeba uwa\u017ca\u0107 na jedn\u0105 rzecz – fajnie jest przenie\u015b\u0107 prawa autorskie na wydawc\u0119, tylko problem pojawia si\u0119 wtedy, kiedy publikuj\u0119 co\u015b w internecie i chcia\u0142abym, na przyk\u0142ad, pozyska\u0107 nowych abonent\u00f3w do mojego newslettera i zaoferowa\u0107 im jeden rozdzia\u0142 z e-booka. Jest to bardzo cz\u0119sta praktyka. Jednak po przeniesieniu praw autorskich, nie mog\u0119 ju\u017c tego zrobi\u0107 bez naruszenia praw wydawcy. Mimo tego, \u017ce to ja stworzy\u0142am t\u0119 tre\u015b\u0107, ja to napisa\u0142am.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Trzeba wtedy i\u015b\u0107 do wydawcy i poprosi\u0107 go o zgod\u0119. Dopiero wtedy mo\u017cna opublikowa\u0107 ten rozdzia\u0142.<\/b><\/span><\/h3>\nTak. Dlatego bardzo wa\u017cne jest, \u017ceby nie konsultowa\u0107 umowy po fakcie, tylko przed, na zasadzie profilaktyki. Zanim si\u0119 co\u015b podpisze, trzeba wiedzie\u0107, na co si\u0119 decydujemy, co nam wolno, a czego nie. Bo czasami pola eksploatacji s\u0105 okre\u015blone w spos\u00f3b ustawowy, a on jest bardzo pojemny. Chodzi o to, \u017ceby doprecyzowa\u0107 konkretnie, co mo\u017cemy robi\u0107, a czego nie. Bo przecie\u017c r\u00f3wnie\u017c w interesie wydawcy jest to, \u017ceby\u015bmy promowali t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119. Tylko pytanie, w jaki spos\u00f3b mo\u017cemy to robi\u0107. Widzia\u0142am te\u017c takie sytuacje, w kt\u00f3rych autor chc\u0105c podarowa\u0107 rodzinie czy przyjacio\u0142om egzemplarz ksi\u0105\u017cki musia\u0142 s\u0142ono za to zap\u0142aci\u0107, bo nie mia\u0142 w umowie przewidzianych egzemplarzy autorskich.\u00a0<\/span><\/p>\n
\n<\/span>W przypadku self-publishingu na szcz\u0119\u015bcie nie ma tego problemu, bo to my decydujemy, co robimy z naszymi tre\u015bciami. Ale pojawiaj\u0105 si\u0119 inne zagadnienia zwi\u0105zane z faktem, \u017ce jeste\u015bmy r\u00f3wnie\u017c sprzedawc\u0105 i wydawc\u0105 naszych produkt\u00f3w. Kiedy\u015b na rynku ecommerce panowa\u0142o lu\u017ane podej\u015bcie do kwestii polityk prywatno\u015bci. By\u0142a jednak g\u0142o\u015bna afera z klauzulami niedozwolonymi – kancelarie pod przykrywk\u0105 stowarzysze\u0144 zacz\u0119\u0142y pisa\u0107 do przedsi\u0119biorc\u00f3w, grozi\u0107 im karami. Wiele takich spraw mia\u0142o sw\u00f3j fina\u0142 w s\u0105dzie. Dlaczego polityka prywatno\u015bci jest dla nas, jako wydawc\u00f3w, tak istotna?<\/b><\/span><\/h3>\nPotrafi ona zaoszcz\u0119dzi\u0107 du\u017co czasu, energii i nerw\u00f3w, a tak\u017ce pieni\u0119dzy. Z jednej strony, nie maj\u0105c regulaminu i polityki prywatno\u015bci, nara\u017casz si\u0119 na konsekwencje prawne w postaci na\u0142o\u017cenia kary przez UOKiK, a z drugiej strony na kar\u0119 na\u0142o\u017con\u0105 przez Prezesa Urz\u0119du Ochrony Danych Osobowych przez PUODO. W ostatnim czasie chocia\u017cby by\u0142a taka g\u0142o\u015bna sprawa – prawie milion z\u0142otych kary zosta\u0142o na\u0142o\u017cone na firm\u0119 za niedope\u0142nienie obowi\u0105zku informacyjnego zwi\u0105zanego z RODO. Ta kara zosta\u0142a uchylona w post\u0119powaniu s\u0105dowym, ale pokazuje to, jak daleko idzie egzekwowanie przyznanych standard\u00f3w ochrony danych osobowych.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Postawi\u0119 si\u0119 w roli adwokata diab\u0142a. Przecie\u017c cz\u0142owiek widzi, \u017ce kupuje ksi\u0105\u017ck\u0119 ode mnie, p\u0142aci za ni\u0105 okre\u015blon\u0105 kwot\u0119, akceptuje warunki, ja mu j\u0105 wysy\u0142am. Wi\u0119c po co mi ten regulamin? Kiedy\u015b przynajmniej sk\u0142ada\u0142y si\u0119 one z kilkunastu punkt\u00f3w, a teraz s\u0105 bardzo d\u0142ugie, skomplikowane.<\/b><\/span><\/h3>\nS\u0105 d\u0142ugie i skomplikowane, bo jest du\u017co akt\u00f3w prawnych, kt\u00f3re trzeba uwzgl\u0119dni\u0107. Regulamin jest potrzebny, poniewa\u017c w sytuacji, gdy wy\u015blesz mi ksi\u0105\u017ck\u0119, a nie masz regulaminu, to mog\u0119 odst\u0105pi\u0107 od umowy w ci\u0105gu 12 miesi\u0119cy, a nie 14 dni, tak jak jest standardowo. Czyli mog\u0119 przeczyta\u0107 ksi\u0105\u017ck\u0119, da\u0107 ca\u0142ej rodzinie do przeczytania, a potem rozmy\u015bli\u0107 si\u0119 i poprosi\u0107 ci\u0119 o zwrot pieni\u0119dzy. Tak samo jest w przypadku tre\u015bci przesy\u0142anych drog\u0105 elektroniczn\u0105. Owszem, teoretycznie konsument nie mo\u017ce odst\u0105pi\u0107 od tej umowy, je\u017celi jest ju\u017c ona wykonana i dosta\u0142 od ciebie audiobooka czy e-booka, ale musisz mie\u0107 to wyra\u017anie zastrze\u017cone w umowie czy w regulaminie i musisz poinformowa\u0107 tego konsumenta, \u017ce je\u017celi si\u0119 zgadza to ju\u017c nie b\u0119dzie m\u00f3g\u0142 odst\u0105pi\u0107, a je\u017celi nie, to mo\u017ce odst\u0105pi\u0107 mimo tego, \u017ce zapozna\u0142 si\u0119 z regulaminem. Wi\u0119c <\/span>de facto <\/span><\/i>ca\u0142a umowa traci sens, bo kto\u015b zawar\u0142 umow\u0119 sprzeda\u017cy, zapozna\u0142 si\u0119 z jej tre\u015bci\u0105, skorzysta\u0142, a dostaje zwrot pieni\u0119dzy.<\/span><\/p>\nNiestety takie przypadki si\u0119 zdarzaj\u0105 i niekt\u00f3rzy odsy\u0142aj\u0105 ksi\u0105\u017ck\u0119 ju\u017c nawet po 14 dniach. Ale je\u017celi masz regulamin to na odst\u0105pienie od umowy jest tylko 14 dni. Je\u017celi go nie masz, to kupuj\u0105cy ma ju\u017c od razu d\u0142u\u017cszy czas. Mog\u0105 si\u0119 tak\u017ce wtedy pojawi\u0107 kwestie naruszenia praw konsumenta, dlatego wa\u017cne jest, aby mie\u0107 wszystko opisane w regulaminie.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Czyli maj\u0105c regulamin zabezpieczam prawa nie tylko konsumenta, ale te\u017c swoje. Gdy go nie mam \u2013 prawa konsumenta s\u0105 zabezpieczone aktami prawnymi, a moje nie s\u0105 w og\u00f3le. Ale pojawia si\u0119 czasem taka pokusa, \u017ceby wpisa\u0107 do regulaminu co\u015b niestandardowego. Skoro ustawowo jest 14 dni na odst\u0105pienie od umowy, to kusi, \u017ceby zmieni\u0107 np. na 7 dni. Mam w zwi\u0105zku z tym dwa pytania: po pierwsze – czy to obowi\u0105zuje w jakikolwiek spos\u00f3b, po drugie – czy co\u015b nas mo\u017ce spotka\u0107 z tego tytu\u0142u?<\/b><\/span><\/h3>\nTo zale\u017cy, czy jest to postanowienie bardziej korzystne dla konsumenta, czy mniej, ni\u017c przepisy, kt\u00f3re wynikaj\u0105 wprost z ustawy. Co do zasady, je\u017celi jest to zapis bardziej korzystny, to jak najbardziej obowi\u0105zuje po wpisaniu do regulaminu. Niekt\u00f3re sklepy wyd\u0142u\u017caj\u0105 mo\u017cliwo\u015b\u0107 zwrotu towaru z 14 do 30 albo nawet 90 dni, albo informuj\u0105, \u017ce po 14 dniach zwr\u00f3c\u0105 ci \u015brodki. Je\u015bli dokonasz zwrotu p\u00f3\u017aniej, nie zwr\u00f3c\u0105 ci \u015brodk\u00f3w, ale zaproponuj\u0105 np. kart\u0119 do wykorzystania u nich w sklepie na zakupy. Wi\u0119c mo\u017cna jak najbardziej robi\u0107 takie niestandardowe zapisy. Je\u017celi wpiszesz do regulaminu co\u015b, co nie jest do ko\u0144ca zgodne z kodeksem cywilnym, ustaw\u0105 o \u015bwiadczeniu us\u0142ug drog\u0105 elektroniczn\u0105 czy z prawami konsumenta, to nara\u017casz si\u0119 na to, \u017ce zostanie to potraktowane jako postanowienie niedozwolone i z tego tytu\u0142u mog\u0105 zosta\u0107 na\u0142o\u017cone kary. Zw\u0142aszcza, je\u017celi naruszasz zbiorowe prawa konsument\u00f3w.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Tw\u00f3rcy sprzedaj\u0105cy w internecie s\u0105 zwykle bardzo proklienccy i id\u0105 w wielu przypadkach konsumentom na r\u0119k\u0119, przyjmuj\u0105c np. do zwrotu ksi\u0105\u017ck\u0119 po 14 dniach, kt\u00f3ra ma widoczne \u015blady u\u017cytkowania, i zwracaj\u0105c klientowi za ni\u0105 pieni\u0105dze. Czy jest to w\u0142a\u015bciwe post\u0119powanie, skoro w regulaminie mamy wszystko jasno okre\u015blone? Czy odm\u00f3wienie konsumentowi, niep\u00f3j\u015bcie mu na r\u0119k\u0119, sprawi, \u017ce \u015bci\u0105gniemy na siebie k\u0142opoty?<\/b><\/span><\/h3>\nKonsument konsumentowi nier\u00f3wny, wi\u0119c r\u00f3\u017cnie to mo\u017ce wygl\u0105da\u0107. Jest to te\u017c indywidualna decyzja ka\u017cdego sprzedawcy, jak bardzo prokonsumencki chce by\u0107 w takich sytuacjach. Z punktu widzenia prawa, produkt, kt\u00f3ry si\u0119 odsy\u0142a, nie powinien by\u0107 zu\u017cyty ponad normalne zu\u017cycie. Wi\u0119c zwr\u00f3cona ksi\u0105\u017cka nie powinna mie\u0107 np. widocznych \u015blad\u00f3w palc\u00f3w na sobie, bo wiadomo, \u017ce nie jest ju\u017c mo\u017cliwe, \u017ceby t\u0119 ksi\u0105\u017ck\u0119 sprzeda\u0107 dalej. Ale decyzja o egzekwowaniu tych postanowie\u0144 nale\u017cy do tw\u00f3rcy. Je\u017celi jednak co\u015b jest zapisane w regulaminie, to nie ma problemu, bo jest si\u0119 do czego odwo\u0142a\u0107.<\/span><\/p>\nRegulamin ma by\u0107 map\u0105 drogow\u0105, rozk\u0142adem jazdy pokazuj\u0105cym, na co mo\u017cna si\u0119 powo\u0142a\u0107, a na co nie. Je\u017celi klient po pi\u0119ciu minutach od zap\u0142acenia pisze, \u017ce nie dosta\u0142 e-booka, to mo\u017cesz powiedzie\u0107, \u017ce wed\u0142ug regulaminu masz 24 godziny na jego wys\u0142anie i nie ma problemu.<\/span><\/p>\nW kontek\u015bcie regulamin\u00f3w wa\u017cne jest jeszcze to, \u017ceby nie kopiowa\u0107 regulamin\u00f3w innych tw\u00f3rc\u00f3w, bo to mo\u017ce nas narazi\u0107 na spore k\u0142opoty. Takie przypadki si\u0119 ju\u017c zdarza\u0142y i wiele os\u00f3b traktuje takie pobranie i kopiowanie ich regulaminu jako naruszenie praw autorskich. Cz\u0119sto r\u00f3wnie\u017c wi\u0105\u017ce si\u0119 to z obowi\u0105zkiem zap\u0142aty. Czasami takie sprawy maj\u0105 sw\u00f3j fina\u0142 w s\u0105dzie. Inne ryzyko zwi\u0105zane z kopiowaniem regulamin\u00f3w jest takie, \u017ce tw\u00f3rcy s\u0105 r\u00f3\u017cni, maj\u0105 r\u00f3\u017cne zasady, u\u017cywaj\u0105 r\u00f3\u017cnych technologii, a regulamin musi by\u0107 dopasowany do tego, co ty konkretnie u\u017cywasz, a nie co u\u017cywa tw\u00f3j kolega. Poza tym, prawo ci\u0105gle si\u0119 zmienia – czasem si\u0119 \u015bmiejemy, \u017ce niekt\u00f3re ustawy to dwutygodniki, bo one co chwil\u0119 si\u0119 nowelizuj\u0105, aktualizuj\u0105 i mo\u017ce si\u0119 okaza\u0107, \u017ce regulamin, kt\u00f3ry si\u0119 pobierze ze strony innego tw\u00f3rcy jest ju\u017c nieaktualny i kopiuj\u0105c go nara\u017camy si\u0119 na odpowiedzialno\u015b\u0107 za b\u0142\u0119dy w nim zawarte.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Z tego wynika\u0142a r\u00f3wnie\u017c ta afera z klauzulami niedozwolonymi kilka lat temu. Ludzie robili \u201ckopiuj wklej\u201d czyjego\u015b regulaminu i powielali niedozwolone zapisy wielokrotnie, a\u017c w ko\u0144cu otrzymali pismo z s\u0105du, wezwanie do zaprzestania narusze\u0144 itd.<\/b><\/span><\/h3>\nTakim pismom te\u017c warto si\u0119 uwa\u017cnie przygl\u0105da\u0107. Trzeba zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, czy wezwanie, kt\u00f3re otrzymujemy ma sens i posiada podstawy prawne. Dobrze jest to wtedy skonsultowa\u0107 z adwokatem albo radc\u0105 prawnym, kt\u00f3ry si\u0119 temu konkretnie przyjrzy. Bo wiele os\u00f3b pr\u00f3buje w taki spos\u00f3b naci\u0105ga\u0107, imituj\u0105c pismo jakby pochodzi\u0142o z urz\u0119du patentowego czy innych organ\u00f3w.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Chcia\u0142bym jeszcze wr\u00f3ci\u0107 do tematu praw autorskich w kontek\u015bcie ksi\u0105\u017cki czy dzia\u0142alno\u015bci w internecie. Tw\u00f3rcy cz\u0119sto korzystaj\u0105 z us\u0142ug podwykonawc\u00f3w. Jak mo\u017cna si\u0119 zabezpieczy\u0107 przed tym, \u017ceby za jaki\u015b czas podwykonawca nie przyszed\u0142 do nas i nie za\u017c\u0105da\u0142 op\u0142aty powo\u0142uj\u0105c si\u0119 na fakt, \u017ce on co\u015b dla nas stworzy\u0142, np. grafik\u0119 do naszej ksi\u0105\u017cki?<\/b><\/span><\/h3>\nPrzede wszystkim nale\u017cy podpisa\u0107 dobr\u0105 umow\u0119. Dobr\u0105, to znaczy tak\u0105, kt\u00f3ra zabezpiecza nasze interesy – albo przenosi na nas prawa autorskie tego, co druga strona zrobi\u0142a, albo przynajmniej udziela na to licencji wy\u0142\u0105cznej, \u017ceby nie by\u0142o ryzyka, \u017ce grafiki, kt\u00f3re mamy w ksi\u0105\u017cce, pojawi\u0105 si\u0119 gdzie\u015b indziej.\u00a0 Je\u017celi zawieramy z podwykonawc\u0105 umow\u0119 zlecenie, to zleceniobiorca powinien wykona\u0107 swoj\u0105 cz\u0119\u015b\u0107 zlecenia osobi\u015bcie. Ale je\u015bli mamy umow\u0119 o dzie\u0142o, a tak jest zazwyczaj np. je\u015bli chodzi o grafik\u0119 czy monta\u017c filmu, to wtedy dorozumiane jest to, \u017ce mo\u017cna korzysta\u0107 z podwykonawc\u00f3w, nawet, je\u017celi to my jeste\u015bmy g\u0142\u00f3wnym wykonawc\u0105. Ale koniecznie trzeba sobie dobrze zabezpieczy\u0107 w umowie kwesti\u0119 praw autorskich i kwesti\u0119 tego, \u017ceby wynagrodzenie za dzie\u0142o czy za prac\u0119 obejmowa\u0142o te\u017c wynagrodzenie za prawa autorskie. Bo je\u015bli nie jest to napisane wprost, to potem mog\u0105 si\u0119 pojawia\u0107 r\u00f3\u017cnego rodzaju w\u0105tpliwo\u015bci, kt\u00f3re mog\u0105 nas sporo kosztowa\u0107.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>I tak\u0105 umow\u0119 powinni\u015bmy zawrze\u0107 przed rozpocz\u0119ciem prac, w trakcie czy po ich wykonaniu?<\/b><\/span><\/h3>\nNajlepiej przed rozpocz\u0119ciem prac, \u017ceby dobrze okre\u015bli\u0107 ich zakres oraz moment przeniesienia praw autorskich. Zazwyczaj przeniesienie praw autorskich nast\u0119puje albo z przyj\u0119ciem prac, albo, co zazwyczaj radz\u0119 osobom, kt\u00f3re s\u0105 po drugiej stronie umowy \u2013 z momentem wyp\u0142aty wynagrodzenia. Wtedy zachowana jest r\u00f3wnowaga pomi\u0119dzy stronami. Zawieranie umowy po fakcie spowoduje, \u017ce \u017cadna ze stron nie b\u0119dzie si\u0119 czu\u0142a bezpiecznie, bo b\u0119dzie ryzyko i co do kwestii ewentualnej dop\u0142aty wynagrodzenia, i co do zakresu przeniesienia praw. <\/span><\/p>\n
\n<\/span>Przypomina mi si\u0119 przypadek Sapkowskiego z <\/b>Wied\u017aminem<\/i><\/b> – da\u0142 licencj\u0119, podpisano umow\u0119, ale po latach, gdy zobaczy\u0142, jak wielkim sukcesem jest gra, jak franczyza si\u0119 rozbudowa\u0142a, przyszed\u0142 jednak do tego \u017ar\u00f3d\u0142a. No i sprawa sko\u0144czy\u0142a si\u0119 w s\u0105dzie. Czy takie sytuacje zdarzaj\u0105 si\u0119 cz\u0119sto? Czy mo\u017cemy si\u0119 przed nimi jako\u015b zabezpieczy\u0107?<\/b><\/span><\/h3>\nIm lepiej zabezpieczymy wszystko w umowie, tym spokojniej b\u0119dziemy spa\u0107. Zdarzy\u0107 mo\u017ce si\u0119 wszystko, bo papier wszystko przyjmie i za jaki\u015b czas okoliczno\u015bci mog\u0105 si\u0119 zmieni\u0107. Jest te\u017c taka klauzula w kodeksie cywilnym jak nadzwyczajna zmiana okoliczno\u015bci – mo\u017cna si\u0119 na ni\u0105 powo\u0142ywa\u0107 w stosunkach zobowi\u0105zaniowych, nawet je\u017celi by\u0142a podpisana umowa, ale zmieni\u0142y si\u0119 w spos\u00f3b nadzwyczajne okoliczno\u015bci. <\/span><\/p>\n
\n<\/span>Spotka\u0142em si\u0119 te\u017c z sytuacjami, w kt\u00f3rych podwykonawca by\u0142 bardzo do\u015bwiadczony i dok\u0142adnie rozumia\u0142, jakich licencji udziela, pilnowa\u0142 zapis\u00f3w umowy, natomiast tw\u00f3rca by\u0142 \u015bwie\u017cakiem i na pierwszy rzut oka wydawa\u0142o mu si\u0119, \u017ce wiedzia\u0142, co podpisuje, po czym okaza\u0142o si\u0119, \u017ce nie mo\u017ce zrobi\u0107 tego czy tamtego ze swoim dzie\u0142em. Co robi\u0107 w takiej sytuacji? Na co zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 w umowie? Czy warto skorzysta\u0107 z pomocy prawnika, czy jednak pr\u00f3bowa\u0107 samodzielnie rozwi\u0105za\u0107 taki problem?<\/b><\/span><\/h3>\nNajbezpieczniej jest zawsze skonsultowa\u0107 tak\u0105 spraw\u0119 z prawnikiem. Trzeba natomiast zwr\u00f3ci\u0107 uwag\u0119 na to, czy w umowie jest mowa o przeniesieniu praw autorskich, czy o licencji. Warto te\u017c przyjrze\u0107 si\u0119 temu, jak wygl\u0105da kwestia praw autorskich, osobistych, czy b\u0119d\u0105 one wykonywane i w jakim zakresie. Inn\u0105 istotn\u0105 kwesti\u0105 jest zgoda na wykonywanie praw zale\u017cnych. Czyli je\u017celi np. podwykonawca tworzy dla mnie grafik\u0119, a ja chc\u0119 j\u0105 przerobi\u0107, to \u017cebym nie musia\u0142a zn\u00f3w mu tego zleca\u0107 i p\u0142aci\u0107, tylko \u017cebym mog\u0142a sama modyfikowa\u0107 jego dzie\u0142o. Bardzo istotne we wsp\u00f3\u0142pracach wszelkiego rodzaju s\u0105 te\u017c terminy, kt\u00f3re warto zabezpieczy\u0107 w umowie i przewidzie\u0107 kary umowne za ich niedotrzymanie przez podwykonawc\u0119.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>A co w sytuacji, kiedy nie podoba nam si\u0119 to, co zrobi\u0142 podwykonawca, nie jeste\u015bmy zadowoleni z jego us\u0142ug? Czy takie rzeczy te\u017c uwzgl\u0119dnia si\u0119 w umowie?<\/b><\/span><\/h3>\nTak. Mo\u017cna sobie np. uzgodni\u0107 ilo\u015b\u0107 poprawek. Trzeba si\u0119 konkretnie um\u00f3wi\u0107, co jest przedmiotem umowy i jakie wskaz\u00f3wki maj\u0105 by\u0107 uwzgl\u0119dniane przy jego wykonaniu. Bo je\u017celi zlecasz co\u015b, co jest utworem w rozumieniu prawa autorskiego, to musi to mie\u0107 cech\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci indywidualnej autora; nie mo\u017ce by\u0107 tak, \u017ce podwykonawca tylko i wy\u0142\u0105cznie wykonuje twoje zalecenia, bo wtedy nie ma miejsca na tw\u00f3rczo\u015b\u0107. Ale powiniene\u015b tak\u017ce zastrzec sobie mo\u017cliwo\u015b\u0107 modyfikacji. Utw\u00f3r musi si\u0119 tobie podoba\u0107, bo ty za to w ko\u0144cu p\u0142acisz i wykorzystujesz w swojej tw\u00f3rczo\u015bci. Warto wi\u0119c przewidzie\u0107 na etapie zawierania umowy ile mo\u017ce by\u0107 modyfikacji danego utworu w cenie, a ile b\u0119dzie p\u0142atnych osobno, \u017ceby nie okaza\u0142o si\u0119 nagle, \u017ce b\u0119dzie to kosztowa\u0142o znacznie wi\u0119cej ni\u017c pierwotnie zak\u0142adali\u015bmy w naszym bud\u017cecie.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>A co w przypadku zastosowania sztucznej inteligencji? Bo w sytuacji jej u\u017cycia te\u017c podlegamy jakiej\u015b umowie, akceptujemy regulamin serwisu, z kt\u00f3rego korzystamy. Czy s\u0105 jakie\u015b regulacje prawne dotycz\u0105ce AI, o kt\u00f3rych powinni\u015bmy wiedzie\u0107?<\/b><\/span><\/h3>\nBodaj\u017ce w maju Komisja Europejska zacz\u0119\u0142a mocno nad tym pracowa\u0107, ale p\u00f3ki co nie mamy \u017cadnych regulacji, kt\u00f3re by <\/span>stricte<\/span><\/i> nas ogranicza\u0142y. Tym bardziej, \u017ce prace Komisji Europejskiej dotycz\u0105 bardziej kwestii bezpiecze\u0144stwa, \u017ceby nie wykorzystywa\u0107 sztucznej inteligencji np. do pope\u0142nienia przest\u0119pstwa, a nie kwestii praw autorskich. Natomiast, je\u015bli chodzi o prawa autorskie, wi\u0119kszo\u015b\u0107 przepis\u00f3w, w tym nasze polskie, jasno m\u00f3wi\u0105, \u017ce utw\u00f3r jest wynikiem dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej o zindywidualizowanym charakterze. Dzie\u0142o musi wi\u0119c mie\u0107 t\u0119 cech\u0119 tw\u00f3rczo\u015bci i mo\u017ce by\u0107 ona tylko ludzka. W 2017 roku by\u0142 taki bardzo ciekawy case dotycz\u0105cy selfie zrobionego przez ma\u0142p\u0119. Nie wiem, czy widzia\u0142e\u015b. \u015awietne zdj\u0119cie.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Nie kojarz\u0119, ale brzmi intryguj\u0105co.<\/b><\/span><\/h3>\nCase polega\u0142 na tym, \u017ce ma\u0142pa mia\u0142a ustawiony aparat i tylko nacisn\u0119\u0142a przycisk, kt\u00f3ry zrobi\u0142 jej selfie, kt\u00f3re wysz\u0142o \u015bwietnie. Sp\u00f3r dotyczy\u0142 tego, do kogo nale\u017c\u0105 prawa autorskie do zdj\u0119cia – czy do ma\u0142py jako takiej, czy do fotografa, kt\u00f3ry ustawi\u0142 aparat i wszystko przygotowa\u0142, a ma\u0142pa tylko klikn\u0119\u0142a.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>A mo\u017ce do w\u0142a\u015bciciela aparatu?<\/b><\/span><\/h3>\nNa szcz\u0119\u015bcie by\u0142a to ta sama osoba. Aparat nale\u017ca\u0142 do fotografa. Natomiast wynik\u0142a z tego do\u015b\u0107 intryguj\u0105ca dyskusja. Jej wynik by\u0142 taki, \u017ce p\u00f3ki co, podmiotem praw autorskich, czyli tw\u00f3rc\u0105, mo\u017ce by\u0107 tylko cz\u0142owiek. Skoro zwierz\u0119 nie mo\u017ce by\u0107 podmiotem, tak jak w tym przypadku ma\u0142py, to nie mo\u017ce by\u0107 nim r\u00f3wnie\u017c komputer ani sztuczna inteligencja. Ale mowa tu o takich przypadkach, kiedy wytworem jest tre\u015b\u0107 w odpowiedzi na twoje zapytanie, na przyk\u0142ad zdj\u0119cia os\u00f3b, kt\u00f3re nie istniej\u0105. Taki obraz nie narusza ani prawa do wizerunku danej osoby, bo ta osoba nie istnieje, ani prawa autorskiego, bo zosta\u0142o wykreowane przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, a nie przez tw\u00f3rc\u0119.<\/span><\/p>\nProblem zaczyna si\u0119 w momencie, w kt\u00f3rym zaczynamy to modyfikowa\u0107 albo przerzucamy przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119 co\u015b, do czego prawa autorskie ma kto\u015b inny, bo np. u\u017cywamy gotowego zdj\u0119cia i je przerabiamy, wycinamy t\u0142o itd. Wykonuj\u0105c modyfikacje w Canvie, Paincie czy jakiejkolwiek innej aplikacji, ingerujemy ju\u017c w dan\u0105 tre\u015b\u0107. Pytanie, w jaki spos\u00f3b ingerujemy? Czy stwarzamy dzie\u0142o zale\u017cne? Czy poprzednia tw\u00f3rczo\u015b\u0107 nie ma wi\u0119kszego znaczenia dla rezultatu naszego dzia\u0142ania? To wszystko trzeba sobie wywa\u017cy\u0107 i jest to zawsze kwestia oceny. W przypadku sporu pewnie i tak decyduj\u0105ce znaczenie b\u0119dzie mia\u0142o to, co zdecyduje s\u0105d. Je\u015bli chodzi o czyste korzystanie ze sztucznej inteligencji, to nie mamy praw autorskich, bo nie ma w tym ludzkiej tw\u00f3rczo\u015bci. Je\u015bli za\u015b przerabiamy co\u015b, co ju\u017c zosta\u0142o stworzone przez inn\u0105 osob\u0119, to pytanie, w jakim stopniu ingerujemy i czy ingerujemy w utw\u00f3r.<\/span><\/p>\nBy\u0142 te\u017c kiedy\u015b case dotycz\u0105cy piosenki zespo\u0142u Wilki <\/span>Ba\u015bka mia\u0142a fajny biust<\/span><\/i>. Sformu\u0142owanie z piosenki zosta\u0142o u\u017cyte w reklamie piwa, natomiast by\u0142o ono nieznacznie zmienione na zasadzie „Ba\u015bka nie mia\u0142a fajnego biustu” \u2013 taka by\u0142a puenta tej reklamy. Sp\u00f3r dotyczy\u0142 tego, czy u\u017cycie tego zdania przez producenta piwa narusza prawa autorskie Roberta Gawli\u0144skiego. S\u0105d uzna\u0142, \u017ce nie, bo by\u0142o to zbyt kr\u00f3tkie sformu\u0142owanie i zbyt ma\u0142o by\u0142o tej tw\u00f3rczo\u015bci w tym kr\u00f3tkim fragmencie u\u017cytym w reklamie.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Odbiorcy od razu jednak pewnie skojarzyli to nawi\u0105zanie. Czyli wynika z tego, \u017ce je\u017celi pisz\u0119 na czatach czy w innych narz\u0119dziach: \u201cnapisz mi akapit o\u2026\u201d i wykorzystam ten akapit, to mog\u0119 si\u0119 pod nim podpisa\u0107. Dobrze rozumiem?<\/b><\/span><\/h3>\nMo\u017cesz go u\u017cy\u0107. Pytanie, czy mo\u017cesz podpisa\u0107 si\u0119 pod nim jako autor. Nie jeste\u015b jego autorem. Mo\u017cesz go przerobi\u0107 na tyle, \u017ceby nada\u0107 mu troch\u0119 cech swojej tw\u00f3rczo\u015bci i wtedy dopiero mo\u017cesz si\u0119 pod nim podpisa\u0107. Trwaj\u0105 dyskusje, na ile wprowadzi\u0107 poj\u0119cie wytworu. Bo utw\u00f3r stanowi rezultat dzia\u0142alno\u015bci tw\u00f3rczej. Rozwa\u017cane jest te\u017c jednak wprowadzenie poj\u0119cia \u201cwytworu\u201d, kt\u00f3ry jest albo wsp\u00f3\u0142tw\u00f3rczy, bo cz\u0142owiek przerabia co\u015b stworzonego przez sztuczn\u0105 inteligencj\u0119, albo po prostu wytw\u00f3r sztucznej inteligencji jako takiej. Na razie jednak s\u0105 to wy\u0142\u0105cznie dogmatyczne rozwa\u017cania. Jest to po prostu materia\u0142, z kt\u00f3rego mog\u0119 korzysta\u0107 i mog\u0119 go przerabia\u0107. Fair by\u0142oby pewnie zaznaczy\u0107, w jaki spos\u00f3b zosta\u0142 on stworzony.<\/span><\/p>\nGdy ChatGPT zacz\u0105\u0142 si\u0119 robi\u0107 popularny, dostrzeg\u0142am nagle zmiany w stylu pisania niekt\u00f3rych os\u00f3b, publikuj\u0105cych tre\u015bci w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych. Ich j\u0119zyk sta\u0142 si\u0119 du\u017co bardziej wyszukany. Wida\u0107 wi\u0119c ingerencj\u0119 sztucznej inteligencji. Wa\u017cne, \u017ceby nada\u0107 tre\u015bciom oryginalno\u015b\u0107, t\u0119 indywidualn\u0105 tw\u00f3rczo\u015b\u0107, bo wtedy mo\u017cemy m\u00f3wi\u0107, \u017ce to jest nasz utw\u00f3r i mamy do niego prawa.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Czy adwokat Karolina korzysta ze sztucznej inteligencji w swojej pracy jako tw\u00f3rczyni?<\/b><\/span><\/h3>\nJako tw\u00f3rczyni korzystam czasem w ramach rozrywki, czasem w ramach zabawy, czasem w ramach inspiracji. W pracy prawniczej te\u017c spotka\u0142am si\u0119 z tym, \u017ce niekt\u00f3re osoby korzystaj\u0105 z rozwi\u0105za\u0144 sztucznej inteligencji, cho\u0107by po to, aby przygotowa\u0142a ona za nich opracowanie obszernych akt\u00f3w prawnych. Potrafi to bardzo przyspieszy\u0107 prac\u0119. Kiedy\u015b wprowadzi\u0142am tak\u0105 komend\u0119: \u201cPrzygotuj uprzejme wypowiedzenie umowy o prac\u0119 z podzi\u0119kowaniem za wsp\u00f3\u0142prac\u0119\u201d. I\u00a0 by\u0142am naprawd\u0119 zaskoczona wynikiem, poniewa\u017c ten projekt by\u0142 lepszy ni\u017c inne, kt\u00f3re widzia\u0142am. Czyli warto si\u0119 zainspirowa\u0107.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>P\u00f3\u017aniej bierzemy tekst napisany przez AI i musimy nada\u0107 te \u201cnasze\u201d cechy, czyli pozmienia\u0107 kolejno\u015b\u0107, inaczej co\u015b sformu\u0142owa\u0107 itd. I wtedy mo\u017cemy z czystym sumieniem si\u0119 pod tym podpisa\u0107, tak?<\/b><\/span><\/h3>\nJe\u015bli go przeredagujesz w taki spos\u00f3b, \u017ceby by\u0142o czu\u0107, \u017ce to Krzysztof Bartnik, a nie ChatGPT, to tak.<\/span><\/p>\n
\n<\/span>Co robi\u0107, \u017ceby spa\u0107 spokojniej jako tw\u00f3rczynie czy tw\u00f3rca w internecie i nie martwi\u0107 si\u0119 kwestiami prawnymi? Jakie trzy pierwsze kroki radzi\u0142aby\u015b podj\u0105\u0107 ka\u017cdemu, kto zaczyna si\u0119 styka\u0107 z r\u00f3\u017cnymi zagadnieniami natury prawnej w swojej pracy, tw\u00f3rczo\u015bci? <\/b><\/span><\/h3>\nWarto mie\u0107 prawnika, kt\u00f3ry zna tw\u00f3j biznes i si\u0119 w nim orientuje, a nie jest osob\u0105 z doskoku, kt\u00f3ra nie ma o tym poj\u0119cia i nagle musi si\u0119 wdra\u017ca\u0107. R\u00f3\u017cne firmy maj\u0105 r\u00f3\u017cne specyfiki dzia\u0142alno\u015bci i im d\u0142u\u017cej si\u0119 z kim\u015b na sta\u0142e wsp\u00f3\u0142pracuje, to wsp\u00f3\u0142praca si\u0119 lepiej uk\u0142ada, bo lepiej si\u0119 znamy i wszystko idzie szybciej. Wi\u0119c na pewno poleci\u0142abym nawi\u0105zanie wsp\u00f3\u0142pracy z adwokatem, z radc\u0105 prawnym, z osob\u0105, kt\u00f3ra zna si\u0119 na tym, czym si\u0119 zajmujemy, po to, \u017ceby mie\u0107 mo\u017cliwo\u015b\u0107 skorzystania z dora\u017anych konsultacji w razie potrzeby. Odezwa\u0142abym si\u0119 do tw\u00f3rc\u00f3w internetowych, kt\u00f3rzy zajmuj\u0105 si\u0119 prawem konsumenckim czy autorskim. Jest naprawd\u0119 bardzo du\u017co warto\u015bciowych, bezp\u0142atnych tre\u015bci, kt\u00f3rymi tw\u00f3rcy si\u0119 dziel\u0105 i po kt\u00f3re warto si\u0119ga\u0107. Ja sama po nie cz\u0119sto si\u0119gam, \u017ceby wiedzie\u0107 co si\u0119 dzieje i trzyma\u0107 r\u0119k\u0119 na pulsie.<\/span><\/p>\nNie dajmy si\u0119 zwariowa\u0107. \u017byjemy w kraju, w kt\u00f3rym przedsi\u0119biorcy nie maj\u0105 \u0142atwo, ale fajnie jest tworzy\u0107 i nie ma sensu da\u0107 si\u0119 sparali\u017cowa\u0107. Je\u017celi dzia\u0142amy zgodnie z prawem, mamy zabezpieczone regulaminy, dokumenty, mamy dobrze podpisane umowy, to nie mamy si\u0119 czego obawia\u0107. Wystarczy przygotowa\u0107 sobie wz\u00f3r umowy i potem na nim pracowa\u0107. Nie trzeba ka\u017cdego dokumentu przygotowywa\u0107 od podstaw. My\u015bl\u0119, \u017ce to jest najlepsza rada, \u017ceby m\u00f3c spa\u0107 spokojnie.<\/span><\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"Je\u017celi dzia\u0142amy zgodnie z prawem, mamy zabezpieczone regulaminy, dokumenty, dobrze podpisane umowy, to nie mamy si\u0119 czego obawia\u0107. Wystarczy przygotowa\u0107 sobie wz\u00f3r umowy i potem na nim pracowa\u0107. Nie dajmy si\u0119 zwariowa\u0107 – m\u00f3wi Karolina Gorczyca-Barszczewska, adwokatka, w\u0142a\u015bcicielka kancelarii oraz tw\u00f3rczyni internetowa prowadz\u0105ca w mediach spo\u0142eczno\u015bciowych kana\u0142 kancelaria_2.0. Zacznijmy od tematu praw autorskich do ksi\u0105\u017cki. […]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":2533,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[],"class_list":["post-2480","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historie-tworcow"],"better_featured_image":{"id":2533,"alt_text":"","caption":"","description":"","media_type":"image","media_details":{"width":1280,"height":720,"file":"2024\/02\/karolina-gorczyca-barszczewska-imker.jpg","filesize":123762,"sizes":{"medium":{"file":"karolina-gorczyca-barszczewska-imker-300x169.jpg","width":300,"height":169,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":12881,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/karolina-gorczyca-barszczewska-imker-300x169.jpg"},"large":{"file":"karolina-gorczyca-barszczewska-imker-1024x576.jpg","width":1024,"height":576,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":87224,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/karolina-gorczyca-barszczewska-imker-1024x576.jpg"},"thumbnail":{"file":"karolina-gorczyca-barszczewska-imker-150x150.jpg","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":6629,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/karolina-gorczyca-barszczewska-imker-150x150.jpg"},"medium_large":{"file":"karolina-gorczyca-barszczewska-imker-768x432.jpg","width":768,"height":432,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":56066,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/karolina-gorczyca-barszczewska-imker-768x432.jpg"},"post-thumbnail":{"file":"karolina-gorczyca-barszczewska-imker-640x480.jpg","width":640,"height":480,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":51580,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/karolina-gorczyca-barszczewska-imker-640x480.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"0","credit":"","camera":"","caption":"","created_timestamp":"0","copyright":"","focal_length":"0","iso":"0","shutter_speed":"0","title":"","orientation":"0","keywords":[]}},"post":2480,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/karolina-gorczyca-barszczewska-imker.jpg"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2480","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=2480"}],"version-history":[{"count":4,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2480\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":2537,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/2480\/revisions\/2537"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/2533"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=2480"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=2480"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=2480"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
![\"\"](\"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2024\/02\/karolina-gorczyca-barszczewska-imker-1.jpg\")
<\/p>\n