{"id":1840,"date":"2022-10-07T00:33:47","date_gmt":"2022-10-06T22:33:47","guid":{"rendered":"https:\/\/imker.pl\/blog\/?p=1840"},"modified":"2022-10-07T00:33:47","modified_gmt":"2022-10-06T22:33:47","slug":"rodzice-powinni-brac-odpowiedzialnosc-za-to-co-ogladaja-w-internecie-ich-dzieci-wywiad-z-ewa-wojtan","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/imker.pl\/blog\/rodzice-powinni-brac-odpowiedzialnosc-za-to-co-ogladaja-w-internecie-ich-dzieci-wywiad-z-ewa-wojtan\/","title":{"rendered":"&#8222;Rodzice powinni bra\u0107 odpowiedzialno\u015b\u0107 za to, co ogl\u0105daj\u0105 w internecie ich dzieci&#8221; \u2013 wywiad z Ew\u0105 Wojtan"},"content":{"rendered":"<p><img loading=\"lazy\" decoding=\"async\" class=\"aligncenter wp-image-1841\" src=\"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-300x200.jpg\" alt=\"\" width=\"606\" height=\"404\" srcset=\"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-300x200.jpg 300w, https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-1024x681.jpg 1024w, https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-768x511.jpg 768w, https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-1536x1022.jpg 1536w, https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-2048x1362.jpg 2048w\" sizes=\"auto, (max-width: 606px) 100vw, 606px\" \/><\/p>\n<blockquote><p><strong>&#8211; Przez to, \u017ce pracuj\u0119 od lat w sieci, to jest mi troszk\u0119 \u0142atwiej, mam wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 dotycz\u0105c\u0105 tego, co dzieje si\u0119 cho\u0107by w social mediach. A znam rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 poj\u0119cia, co ogl\u0105daj\u0105 i w co graj\u0105 ich pociechy \u2013 m\u00f3wi Ewa Wojtan, autorka <a href=\"https:\/\/mojedziecikreatywnie.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">bloga parentingowego Moje Dzieci Kreatywnie<\/a>.<\/strong><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>Bartek Przybyszewski: Oboje urodzili\u015bmy si\u0119 w latach 80. I oboje pami\u0119tamy \u015bwiat bez powszechnego dost\u0119pu do internetu. W takim \u015bwiecie byli\u015bmy dzie\u0107mi. Za naszego \u017cycia zacz\u0119\u0142a si\u0119 rewolucja, kt\u00f3ra zmieni\u0142a spos\u00f3b funkcjonowania rodzin i metody wychowywania dzieci.<\/strong><\/p>\n<p><strong>Ewa Wojtan, <a href=\"https:\/\/mojedziecikreatywnie.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">Moje Dzieci Kreatywnie<\/a>:<\/strong> Tak, pami\u0119tam nawet, jak w domu pojawi\u0142 si\u0119 pierwszy komputer osobisty. Co oznacza, \u017ce wcze\u015bniej nie mieli\u015bmy takiego urz\u0105dzenia. Ale nie znaczy to, \u017ce nie mia\u0142am co robi\u0107. Jako dziecko du\u017co czasu sp\u0119dza\u0142am u dziadk\u00f3w, je\u017adzi\u0142am z nimi na dzia\u0142k\u0119. Mia\u0142am du\u017co czasu na rozw\u00f3j, na poszukiwanie siebie. Dzisiejsze dzieci nierzadko wychowuj\u0105 si\u0119 przy ekranach, prawie bez kontroli. I niestety czasem ogl\u0105daj\u0105 szkodliwe, nie zawsze rozwijaj\u0105ce tre\u015bci.<\/p>\n<p><strong>Twoi synowie dorastali ju\u017c w \u015bwiecie, w kt\u00f3rym Internet by\u0142 codzienno\u015bci\u0105.<\/strong><\/p>\n<p>Tak, gdy byli m\u0142odsi, to mocno im go ogranicza\u0142am. Na szcz\u0119\u015bcie jeszcze nie by\u0142o smartfon\u00f3w, one upowszechni\u0142y si\u0119 chyba dopiero, gdy urodzi\u0142am drugiego syna. Wi\u0119c monitor by\u0142 wtedy jeszcze komputerem albo telewizorem, a nie urz\u0105dzeniem przeno\u015bnym. A teraz mamy to wszystko w d\u0142oni, w kieszeni. I korzystaj\u0105 z tego ju\u017c dwulatki. Sama bym na to nie pozwoli\u0142a na tak wczesnym etapie rozwoju. Wiem, \u017ce jest to czasem wygodne dla rodzica, ale bywa szkodliwe dla dziecka i trzeba przynajmniej zachowa\u0107 umiar.<\/p>\n<p><strong>A obecnie twoi synowie korzystaj\u0105 z urz\u0105dze\u0144?<\/strong><\/p>\n<p>Tak, jasne. Nie jestem zwolenniczk\u0105 zakazywania dost\u0119pu starszym dzieciom, to wszystko powinno si\u0119 dostosowywa\u0107 do wieku latoro\u015bli, przy jednoczesnym zwracaniu uwagi na ogl\u0105dane tre\u015bci oraz ograniczaniu czasu. A rodzice powinni bra\u0107 za to odpowiedzialno\u015b\u0107.<\/p>\n<p><strong>Co dla ciebie znaczy s\u0142owo &#8222;odpowiedzialno\u015b\u0107&#8221;?<\/strong><\/p>\n<p>Odpowiedzialno\u015b\u0107, czyli to, na co pozwalamy dzieciom. Do czego otrzymuj\u0105 dost\u0119p i na ile czasu dziennie? Czy dzieci s\u0105 na to odpowiednio przygotowane? Zanim jeszcze urodzi\u0142am syn\u00f3w, pracowa\u0142am w domu dziecka. I tam, gdy pojawi\u0142y si\u0119 komputery, to szybko wprowadzono dla naszych podopiecznych system zapis\u00f3w \u2013 w tygodniu w pewnych godzinach nie mogli korzysta\u0107, za to w weekendy ka\u017cdy w zale\u017cno\u015bci od wieku m\u00f3g\u0142 na godzin\u0119 czy dwie do komputera usi\u0105\u015b\u0107. To s\u0105 zasady, kt\u00f3re p\u00f3\u017aniej przekaza\u0142am swoim dzieciom, dodatkowo za\u015b by\u0142am wyczulona na to, co przed monitorem robi\u0105.<\/p>\n<p>Niestety w niekt\u00f3rych domach komputery, smartfony i inne urz\u0105dzenia s\u0105 w trybie \u201eno limit\u201d. Rodzice nawet nie wiedz\u0105, co ich dzieci ogl\u0105daj\u0105 i jakie czyhaj\u0105 na nich zagro\u017cenia. To jest moim zdaniem utrata odpowiedzialno\u015bci na tym polu. Odpowiedzialny rodzic powinien mie\u0107 nad tym kontrol\u0119.<\/p>\n<p><strong>Prowadzisz kana\u0142, kt\u00f3ry namawia rodzic\u00f3w mi\u0119dzy innymi do wykonywania prac manualnych wsp\u00f3lnie z dzie\u0107mi. W szkole by\u0142a\u015b dobra z ZPT i z plastyki?<\/strong><\/p>\n<p>Nie pami\u0119tam dok\u0142adnie, jak by\u0142o z ZPT. Ale wiem, \u017ce na pewno kocha\u0142am tego rodzaju zaj\u0119cia i uwielbia\u0142am rysowa\u0107. Pami\u0119tam nawet taki sprawdzian z historii, na kt\u00f3ry si\u0119 nie przygotowa\u0142am. Wi\u0119c siedzia\u0142am 45 minut i si\u0119 nudzi\u0142am. No i zacz\u0119\u0142am co\u015b rysowa\u0107. Odda\u0142am nauczycielowi ten rysunek \u2013 oczywi\u015bcie dosta\u0142am jedynk\u0119. (\u015bmiech) To si\u0119 zawsze u mnie przewija\u0142o \u2013 wyra\u017canie siebie za po\u015brednictwem szeroko rozumianej tw\u00f3rczo\u015bci. Uwielbia\u0142am lepi\u0107 z plasteliny, kombinowa\u0142am jakie\u015b instalacje i przedmioty z patyk\u00f3w, kamieni, kasztan\u00f3w. To zawsze by\u0142a moja pasja.<\/p>\n<p>Naturaln\u0105 drog\u0105 by\u0142a wi\u0119c dla mnie szko\u0142a plastyczna, kt\u00f3r\u0105 wiele os\u00f3b mi odradza\u0142o \u2013 gdzie tam, do takiej szko\u0142y? Przecie\u017c tam sami dziwacy\u2026 (\u015bmiech) Jaka przysz\u0142o\u015b\u0107 ci\u0119 czeka? Rodzice mi jednak w ko\u0144cu zaufali, pozwolili mi i\u015b\u0107 do \u201eplastyka\u201d. I tych pi\u0119\u0107 lat to jeden z najpi\u0119kniejszych okres\u00f3w mojego \u017cycia. I nie do\u015b\u0107, \u017ce bawi\u0142am si\u0119 \u015bwietnie, to jeszcze p\u00f3\u017aniej wielokrotnie przydawa\u0142y mi si\u0119 umiej\u0119tno\u015bci, kt\u00f3re tam naby\u0142am.<\/p>\n<p><strong>Pami\u0119tam swoje lekcje plastyki i techniki \u2013 cz\u0119\u015b\u0107 dzieciak\u00f3w potrafi\u0142a robi\u0107 te karmniki czy rysowa\u0107, ale inne zupe\u0142nie nie mia\u0142y do tego drygu i albo si\u0119 nudzi\u0142y, albo stresowa\u0142y. Uwa\u017casz, \u017ce aktywno\u015bci, kt\u00f3re proponujesz na swoim kanale, s\u0105 dla wszystkich dzieci? R\u00f3wnie\u017c dla tych, kt\u00f3re maj\u0105 \u201edwie lewe r\u0119ce\u201d?<\/strong><\/p>\n<p>Uwa\u017cam, \u017ce szczeg\u00f3lnie dla nich! Bo te, kt\u00f3re potrafi\u0105, nie potrzebuj\u0105 szczeg\u00f3lnych zewn\u0119trznych inspiracji czy bod\u017ac\u00f3w, \u017ceby to robi\u0107. One b\u0119d\u0105 dalej rozwija\u0142y sw\u00f3j talent, by\u0107 mo\u017ce pod okiem nauczyciela ze szko\u0142y, by\u0107 mo\u017ce samodzielnie.<\/p>\n<p>Kana\u0142y takie, jak m\u00f3j, przydatne mog\u0105 by\u0107 szczeg\u00f3lnie dla tych dzieci, kt\u00f3re nie bardzo wiedz\u0105, jak maj\u0105 zabra\u0107 si\u0119 za tworzenie. Staram si\u0119 w swoich tre\u015bciach pokazywa\u0107 techniki i sposoby, kt\u00f3re zawsze daj\u0105 ciekawy efekt \u2013 to mo\u017ce rozwin\u0105\u0107 w dzieciach ch\u0119\u0107 tworzenia.<\/p>\n<p>Bardzo wiele zale\u017cy od nauczycieli. Uwa\u017cam, \u017ce b\u0142\u0119dem jest na przyk\u0142ad ocenianie prac dzieci na zasadzie: \u0142adne albo nie\u0142adne. Po pierwsze: wed\u0142ug mnie trudno ocenia\u0107 sztuk\u0119 dzieci\u0119c\u0105 w skali od jednego do sze\u015bciu. Tak si\u0119 nie da, bo ka\u017cde dziecko wk\u0142ada w rysunki swoje serce, umiej\u0119tno\u015bci i ma inne predyspozycje. Ja na przyk\u0142ad podczas moich zaj\u0119\u0107 kreatywnych, plastycznych czy ceramicznych z dzie\u0107mi, zawsze stara\u0142am si\u0119 opisywa\u0107 efekty ich pracy s\u0142ownie. \u201eTu pi\u0119knie po\u0142\u0105czy\u0142e\u015b barw\u0119, tutaj pomys\u0142owo stworzy\u0142e\u015b jakie\u015b postacie, tam zastosowa\u0142e\u015b ciekaw\u0105 perspektyw\u0119\u201d. To daje dziecku poczucie dumy, satysfakcji, \u017ce jednak co\u015b ciekawego stworzy\u0142o. A takie \u201esuche\u201d wystawienie tr\u00f3jki czy czw\u00f3rki \u2013 to dziecku nic nie m\u00f3wi. I, szczerze m\u00f3wi\u0105c, niewiele daje.<\/p>\n<p><strong>Nam kiedy\u015b do ca\u0142ej klasy pani od muzyki rzuci\u0142a, \u017ce nie widzi w\u015br\u00f3d nas \u017cadnego \u015bpiewaka. No i dzi\u015b wiem, \u017ce mia\u0142a racj\u0119, ale by\u0142o to by\u0107 mo\u017ce demotywuj\u0105ce dla niekt\u00f3rych. <\/strong><\/p>\n<p>Ja te\u017c mia\u0142am specyficzn\u0105 pani\u0105 od muzyki.<\/p>\n<p><strong>To znaczy?<\/strong><\/p>\n<p>No, mia\u0142a specyficzne wymagania, wszystkie nutki zawsze trzeba by\u0142o wygra\u0107 idealnie, wi\u0119c ocenia\u0142a ostro. Lecia\u0142y dw\u00f3jki, tr\u00f3jki. Wi\u0119c nawet je\u015bli kto\u015b chcia\u0142by si\u0119 faktycznie rozwija\u0107 muzycznie od podstaw, to z t\u0105 pani\u0105 raczej mia\u0142by problem. Natomiast przy przedmiotach plastycznych nauczyciele byli \u015bwietni.<\/p>\n<p><strong>Opowiesz o swoim epizodzie zwi\u0105zanym z prac\u0105 w domu dziecka? Jeste\u015b z wykszta\u0142cenia pedago\u017ck\u0105, prawda?<\/strong><\/p>\n<p>Tak. Najpierw zosta\u0142am plastyczk\u0105 ceramiczk\u0105, a p\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142am si\u0119 zastanawia\u0107, co mog\u0119 po tym robi\u0107. Jak ja si\u0119 z tej plastyki utrzymam. Wi\u0119c posz\u0142am na pedagogik\u0119, my\u015bl\u0105c o \u015bwietlicach szkolnych, lekcjach plastyki, zaj\u0119ciach pozalekcyjnych. Zdecydowa\u0142am si\u0119 na specjalizacj\u0119 opieku\u0144czo-wychowawcz\u0105. Po uko\u0144czeniu licencjatu podj\u0119\u0142am prac\u0119 w domu dziecka. A w mi\u0119dzyczasie zaocznie uko\u0144czy\u0142am studia magisterskie.<\/p>\n<p>Jeszcze nie mia\u0142am swoich dzieci, chocia\u017c w mi\u0119dzyczasie pozna\u0142am m\u0119\u017ca. To by\u0142 \u015bwietny okres: zakochanie, narzecze\u0144stwo\u2026 I ogromna satysfakcja, kt\u00f3r\u0105 czerpa\u0142am z pracy. By\u0142o bardzo rodzinnie, czterna\u015bcioro dzieci i ja z nimi na dy\u017curze. Przepi\u0119kne relacje si\u0119 wtedy wytworzy\u0142y.<\/p>\n<p><strong>Masz z niekt\u00f3rymi z tych os\u00f3b kontakt do dzi\u015b?<\/strong><\/p>\n<p>Tak. Wi\u0119kszo\u015b\u0107 z nich ma ju\u017c swoje rodziny i dzieci.\u00a0Wi\u0119c przepracowa\u0142am tam kilka lat, a gdy urodzi\u0142am swoich syn\u00f3w, stwierdzi\u0142am, \u017ce emocjonalnie nie daj\u0119 rady. Zbyt du\u017co serca, emocji i siebie zostawia\u0142am w pracy i gdy wraca\u0142am do domu, to by\u0142am zupe\u0142nie wyczerpana. A to by\u0142a praca i obowi\u0105zki niekiedy weekendowe, niekiedy \u015bwi\u0105teczne. Musia\u0142am si\u0119 z domem dziecka po\u017cegna\u0107 i robi\u0142am to ze \u0142zami w oczach. By\u0142 to jednak etap, w kt\u00f3rym musia\u0142am wybra\u0107: albo rodzina, albo praca. I gdy zosta\u0142am bez sta\u0142ego zaj\u0119cia, zacz\u0119\u0142am zastanawia\u0107 si\u0119, co dalej. Nied\u0142ugo p\u00f3\u017aniej powsta\u0142 blog.<\/p>\n<p><strong>Zak\u0142adam, \u017ce ten pocz\u0105tek prowadzenia bloga, kiedy pewnie on nie przynosi\u0142 jeszcze \u017cadnych wymiernych korzy\u015bci, musia\u0142 by\u0107 ci\u0119\u017cki, prawda? Rozkr\u0119canie tego wszystkiego, przebywanie z dzie\u0107mi, prowadzenie domu, inne obowi\u0105zki\u2026<\/strong><\/p>\n<p>Te pierwsze lata by\u0142y bardzo trudne, i to mimo wsparcia m\u0119\u017ca. Zreszt\u0105 pocz\u0105tkowo \u2013 w 2013 roku \u2013 blog s\u0142u\u017cy\u0142 mi za pewnego rodzaju portfolio. I publikowa\u0142am na nim r\u00f3\u017cne rzeczy, zabawy, kt\u00f3re sama uskutecznia\u0142am z dzie\u0107mi \u2013 to by\u0142 2013 rok. Nie podejrzewa\u0142am, \u017ce odniesie taki sukces, zyska du\u017ce grono czytelnik\u00f3w i kiedy\u015b b\u0119dzie przynosi\u0142 mi dochody.<\/p>\n<p><strong>Co wi\u0119c z niego mia\u0142a\u015b?<\/strong><\/p>\n<p>Dzi\u0119ki niemu zacz\u0119\u0142am prowadzi\u0107 w Tr\u00f3jmie\u015bcie bezp\u0142atne warsztaty animacyjne. Gdy je organizowa\u0142am, m\u00f3j m\u0105\u017c zabiera\u0142 nasze dzieci w ciekawe miejsca i sp\u0119dza\u0142 z nimi fajny czas. A ja w tym czasie bawi\u0142am si\u0119 z innymi dzie\u0107mi, prowadz\u0105c warsztaty kreatywne. Wi\u0119c my wsp\u00f3lnie pracowali\u015bmy na to, \u017ceby blog odni\u00f3s\u0142 sukces, przynosi\u0142 dum\u0119 i satysfakcj\u0119, a docelowo r\u00f3wnie\u017c pieni\u0105dze.<\/p>\n<p>P\u00f3\u017aniej dosta\u0142am propozycj\u0119 z Centrum Kultury w Gda\u0144sku i tam zacz\u0119\u0142am prowadzi\u0107 warsztaty kreatywne. By\u0142 jeszcze klub tw\u00f3rczego malucha \u2013 i to by\u0142 czas powrotu na etat. A w mi\u0119dzyczasie powoli zauwa\u017ca\u0142am, \u017ce faktycznie ten blog to te\u017c mo\u017ce by\u0107 jaka\u015b przysz\u0142o\u015b\u0107, \u017ce trafiam do co raz liczniejszej grupy odbiorc\u00f3w, \u017ce z niego mo\u017cna co\u015b zarobi\u0107, Zacz\u0119\u0142am te\u017c prowadzi\u0107 profil na Facebooku, bo Instagrama jeszcze wtedy nie by\u0142o. No i na tym Facebooku pami\u0119tam, jak wrzuca\u0142am te wpisy z bloga to wzbudza\u0142o to ogromne zainteresowanie. Ludziom bardzo si\u0119 to podoba\u0142o czu\u0142am, \u017ce autentycznie inspiruj\u0105 si\u0119 i zaczynaj\u0105 sp\u0119dza\u0107 czas z dzie\u0107mi podobnie jak my. Strasznie szybko mi ten Facebook ur\u00f3s\u0142.<\/p>\n<p><strong>Kiedy przysz\u0142y pierwsze zarobki?<\/strong><\/p>\n<p>Po jakich\u015b trzech latach, ale to by\u0142y drobne sumy i jakie\u015b bartery. P\u00f3\u017aniej zacz\u0119\u0142am je\u017adzi\u0107 na konferencje i dowiadywa\u0107 si\u0119, jak mog\u0105 wygl\u0105da\u0107 realne stawki w tej bran\u017cy. Na wi\u0119ksze pieni\u0105dze musia\u0142am poczeka\u0107 jeszcze jaki\u015b rok. Zrezygnowa\u0142am z etatu w 2017 roku, za\u0142o\u017cy\u0142am wtedy firm\u0119 i skupi\u0142am si\u0119 ju\u017c wy\u0142\u0105cznie na prowadzeniu bloga.<\/p>\n<p><strong>Twoje filmy przypominaj\u0105 troch\u0119 programy z naszego dzieci\u0144stwa \u2013 \u201eMama i ja\u201d albo \u201eDomowe przedszkole\u201d. Czy czerpiesz z nich inspiracj\u0119? A mo\u017ce przygl\u0105da\u0142a\u015b si\u0119 zachodnim influencerkom zajmuj\u0105cym si\u0119 podobnymi tematami?<\/strong><\/p>\n<p>Blog\u00f3w z zagranicy nie ogl\u0105da\u0142am wcale. W og\u00f3le mia\u0142am ma\u0142o biznesowe podej\u015bcie do tego wszystkiego na pocz\u0105tku. Programy telewizyjne, kt\u00f3re wspomnia\u0142e\u015b, tez ogl\u0105da\u0142am, ale to raczej nie by\u0142a inspiracja. Ch\u0119\u0107 robienia film\u00f3w wynika\u0142a u mnie z tego, \u017ce czasem ci\u0119\u017cko by\u0142o mi opisa\u0107 pewne rzeczy \u2013 lepiej by\u0142o to sfilmowa\u0107 i w trakcie pokaza\u0107 i wyt\u0142umaczy\u0107. No i okaza\u0142o si\u0119 to strza\u0142em w dziesi\u0105tk\u0119, zw\u0142aszcza na Facebooku filmy dystrybuowa\u0142y si\u0119 znakomicie.<\/p>\n<p><strong>W swojej dzia\u0142alno\u015bci bardzo organicznie anga\u017cujesz rodzin\u0119 do swoich dzia\u0142a\u0144. \u00a0Jak to jest z twoimi synami? Od pocz\u0105tku chcieli by\u0107 cz\u0119\u015bci\u0105 twoich dzia\u0142a\u0144, chcieli by\u0107 na Facebooku czy YouTubie, czy jako\u015b musia\u0142a\u015b ich do tego namawia\u0107?<\/strong><\/p>\n<p>Pocz\u0105tki by\u0142y z ich strony nie\u015bwiadome. Ja po prostu zacz\u0119\u0142am publikowa\u0107 nasze wsp\u00f3lne zabawy, w og\u00f3le si\u0119 nie zastanawiaj\u0105c nad tym, \u017ce udost\u0119pniam wizerunek dzieci. Potem z czasem zacz\u0119\u0142o si\u0119 coraz wi\u0119cej m\u00f3wi\u0107 na temat bezpiecze\u0144stwa, na temat udost\u0119pniania wizerunku najm\u0142odszych. Od pocz\u0105tku mojej dzia\u0142alno\u015bci w sieci kluczowe by\u0142o dla mnie to, \u017ceby materia\u0142y w \u017caden spos\u00f3b ich nie o\u015bmiesza\u0142y, \u017ceby nie by\u0142y kontrowersyjne. Nigdy nie porusza\u0142am kontrowersyjnych czy dyskusyjnych temat\u00f3w na blogu. Nie podejmowa\u0142am si\u0119 budz\u0105cych w\u0105tpliwo\u015bci wsp\u00f3\u0142prac. Wi\u0119c zawsze byli przedstawiani w pozytywnym \u015bwietle.<\/p>\n<p>Ale p\u00f3\u017aniej i tak miewa\u0142am czasem w\u0105tpliwo\u015bci. Zastanawia\u0142am si\u0119, czy to dobrze, \u017ce ich pokazywa\u0142am, \u017ce mo\u017ce powinnam przesta\u0107? No i naturalnie oni byli coraz starsi, wi\u0119c stopniowo pokazywa\u0142am im, jak dzia\u0142a Internet. W ko\u0144cu zacz\u0119\u0142am ich te\u017c ka\u017cdorazowo pyta\u0107, czy nie maj\u0105 nic przeciwko temu, \u017ceby opublikowa\u0107 jakie\u015b zdj\u0119cie albo co\u015b, co robili\u015bmy. I zapewnili mnie, \u017ce nie, i do tej pory w zasadzie nie maj\u0105 z tym \u017cadnego problemu. A oni ju\u017c wiedz\u0105, \u017ce to wi\u0105\u017ce si\u0119 z pewn\u0105 popularno\u015bci\u0105, \u017ce ludzie rozpoznaj\u0105 nas na ulicy, \u017ce reakcje s\u0105 pozytywne. Nie spotkali\u015bmy si\u0119 z hejtem, wi\u0119c moje dzieci nie maj\u0105 nic przeciwko temu.<\/p>\n<p><strong>Twoi synowie to jakie roczniki?<\/strong><\/p>\n<p>2008 i 2011.<\/p>\n<p><strong>Czyli jeden z nich ma ju\u017c prawie 15 lat. My\u015blisz, \u017ce powoli b\u0119dzie wycofywa\u0142 si\u0119 z wyst\u0119p\u00f3w na kanale?<\/strong><\/p>\n<p>Tak, si\u0142\u0105 rzeczy tak si\u0119 zdarzy. Przy czym taki by\u0142 plan od pocz\u0105tku \u2013 ja sama mam ju\u017c tak\u0105 rozpoznawalno\u015b\u0107 i zaufanie odbiorc\u00f3w, \u017ce jestem w stanie pojawia\u0107 si\u0119 na filmach bez syn\u00f3w. Wiedzia\u0142am, \u017ce w ko\u0144cu przyjdzie taki moment.<\/p>\n<p><strong>Wr\u00f3\u0107my na chwil\u0119 do technologii. Czy uwa\u017casz, \u017ce da si\u0119 ca\u0142kowicie uchroni\u0107 swoje dzieci przed niekontrolowanym dost\u0119pem do internetu? Przecie\u017c je\u015bli zabroni rodzic, to dziecko p\u00f3jdzie do szko\u0142y i tam b\u0119dzie mia\u0142o dost\u0119p do smartfon\u00f3w koleg\u00f3w.<\/strong><\/p>\n<p>To bardzo z\u0142o\u017cony temat. Sama wiem, \u017ce ju\u017c w przedszkolach s\u0105 trzy-, cztero- czy pi\u0119cioletnie dzieci, u kt\u00f3rych pojawia si\u0119 problem nadmiernego korzystania ze smartfon\u00f3w. Staj\u0105 si\u0119 nadpobudliwe, je\u015bli tata czy mama czego\u015b tam nie pozwol\u0105 im obejrze\u0107 na ekranie. S\u0105 dzieci, kt\u00f3re podczas jedzenia potrzebuj\u0105 ca\u0142y czas patrze\u0107 w monitor, wpatrzeni przyk\u0142adowo w ulubione bajki. To s\u0105 cz\u0119sto spotykane obrazki cho\u0107by w hotelach. Oczywi\u015bcie nie oceniam tego, bo s\u0105 r\u00f3\u017cne dzieci, r\u00f3\u017cne historie. Mo\u017ce czasem tak trzeba, \u017ceby dzieci spokojnie zjad\u0142y lub jest wygodniej, \u017ceby wyrobi\u0107 si\u0119 w czasie. Ale najwa\u017cniejszy jest zdrowy rozs\u0105dek i umiar.<\/p>\n<p>Uzale\u017cnienie mo\u017ce pojawi\u0107 si\u0119 ju\u017c w wieku przedszkolnym, p\u00f3\u017aniej w szkole zaczynaj\u0105 si\u0119 gry online \u2013 szalenie wci\u0105gaj\u0105ca rzecz. Widz\u0119 to doskonale u moich dzieci. Musz\u0119 im ogranicza\u0107 ilo\u015b\u0107 czasu przy komputerze, czy ze smartfonem, bo inaczej sp\u0119dzaliby tak zbyt du\u017ca cz\u0119\u015b\u0107 dnia. Gry online to dla nich fajny kontakt z r\u00f3wie\u015bnikami, wsp\u00f3lne emocje i zabawa. Jednak mam \u015bwiadomo\u015b\u0107, \u017ce dla ich rozwoju lepsze jest realne \u017cycie tu i teraz, a nie tylko online. Dlatego wol\u0119, \u017ceby sp\u0119dzali ten wolny czas aktywnie, te\u017c na dworze, rozmawiaj\u0105c podczas zabawy czy gry w pi\u0142k\u0119, albo konstruuj\u0105c w domu z klock\u00f3w. Wi\u0119c tu widz\u0119 pole do tej odpowiedzialno\u015bci u rodzic\u00f3w \u2013 bo dziecko samo si\u0119 nie ograniczy. Wiem, \u017ce to trudna rola dla rodzica, ale bardzo wa\u017cna.<\/p>\n<p><strong>Dodatkowo na rodzicach ci\u0105\u017cy dzi\u015b obowi\u0105zek orientowania si\u0119 w tym, co dzieje si\u0119 w popkulturze \u2013 w grach wideo, na Netfliksie, na YouTubie.<\/strong><\/p>\n<p>Tak. Ja nie ukrywam, \u017ce przez to, \u017ce pracuj\u0119 od lat w sieci, to jest mi troszk\u0119 \u0142atwiej, mam wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107, co dzieje si\u0119 cho\u0107by w social mediach. A znam rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 poj\u0119cia, co ogl\u0105daj\u0105 i w co graj\u0105 ich pociechy.<\/p>\n<p>Na przyk\u0142ad patoinfluencerzy\u2026 Kiedy\u015b sama przysiad\u0142am, \u017ceby obejrze\u0107 tego czy innego pato-tw\u00f3rc\u0119. To by\u0142o przykre. Nie do wiary, \u017ce to jest legalne, \u017ceby co\u015b takiego publikowa\u0107. Wiem, \u017ce zdarza si\u0119, \u017ce kana\u0142 jest usuwany. Ale to nie zmienia faktu, \u017ce rodzice musz\u0105 by\u0107 \u015bwiadomi tego rodzaju zagro\u017ce\u0144. W mojej ocenie blogerzy parentingowi powinni bardziej te tematy porusza\u0107, u\u015bwiadamia\u0107 rodzic\u00f3w i zwraca\u0107 uwag\u0119 na zagro\u017cenia, na kt\u00f3re nara\u017cone s\u0105 ich dzieci w sieci.<\/p>\n<p><strong>Twoi synowie takich tre\u015bci nie ogl\u0105daj\u0105?<\/strong><\/p>\n<p>M\u0142odszy ma ci\u0105gle nowe zainteresowania \u2013 ostatnio ogl\u0105da\u0142 np. filmy o \u0142owieniu ryb. A starszy syn zacz\u0105\u0142 si\u0119 interesowa\u0107 muzyk\u0105, polskim rapem. S\u0142ownictwo bywa wulgarne, ale sama s\u0142ucha\u0142am r\u00f3\u017cnej muzyki. (\u015bmiech) Wiem, jak to jest.<\/p>\n<p><strong>W jaki spos\u00f3b pandemia i lockdowny wp\u0142yn\u0119\u0142y na twoje \u017cycie i tw\u00f3rczo\u015b\u0107?<\/strong><\/p>\n<p>By\u0142 ogromny bum na moje tre\u015bci, blog wyskoczy\u0142 mi zasi\u0119gowo w kosmos. Nigdy nie mia\u0142am takich zasi\u0119g\u00f3w, bo rodzice rzucili si\u0119, by dzieciom zorganizowa\u0107 czas. Po tym takim pierwszym bumie przysz\u0142y wakacje i ludzie bardziej wyluzowali. A potem, mam wra\u017cenie, \u017ce ka\u017cdy by\u0142 ju\u017c zm\u0119czony, ka\u017cdy ju\u017c mia\u0142 dosy\u0107. I nie dziwi\u0119 si\u0119. Uwa\u017cam, \u017ce dzieci ogromnie du\u017co straci\u0142y, nie tylko kontakt\u00f3w spo\u0142ecznych, ale niekt\u00f3re popad\u0142y w r\u00f3\u017cne psychiczne problemy i czu\u0142y si\u0119 samotne. W tej chwili dosta\u0107 si\u0119 do psychologa dzieci\u0119cego prawie graniczy z cudem, nawet prywatnie. Powinno si\u0119 o tym zdecydowanie wi\u0119cej m\u00f3wi\u0107.<\/p>\n<p>Mimo wszystko my\u015bl\u0119, \u017ce uda\u0142o mi si\u0119 bardzo pozytywnie i tw\u00f3rczo przej\u015b\u0107 ten trudny czas pandemii. Zacz\u0119\u0142am na powa\u017cnie my\u015ble\u0107 o samodzielnym wydaniu ksi\u0105\u017cki lub e-booka. Du\u017co czyta\u0142am na ten temat w sieci, dokszta\u0142cam si\u0119 i w ko\u0144cu podj\u0119li\u015bmy wsp\u00f3lnie z m\u0119\u017cem decyzj\u0119, \u017ce spr\u00f3bujemy wyda\u0107 samodzielnie ksi\u0105\u017ck\u0119.<\/p>\n<p><strong>Co sprawi\u0142o, \u017ce zdecydowa\u0142a\u015b si\u0119 na wydanie ksi\u0105\u017cki i dlaczego wybra\u0142a\u015b self-publishing?<\/strong><\/p>\n<p>O ksi\u0105\u017cce lub e-booku my\u015bla\u0142am ju\u017c od dawna, ale zawsze brakowa\u0142o mi odwagi i nie mog\u0142am si\u0119 zdecydowa\u0107 kt\u00f3ra opcja b\u0119dzie lepsza. E-book jest bezpieczniejszy, mniejsze ryzyko finansowe, \u0142atwiejsza logistyka i dystrybucja. Jednak moja ksi\u0105\u017cka mia\u0142a trafia\u0107 g\u0142\u00f3wnie do dzieci, a przy okazji inspirowa\u0107 rodzic\u00f3w, nauczycieli.<\/p>\n<p>Na blogu jest mn\u00f3stwo tre\u015bci i inspiracji zebranych z prawie 10 lat tw\u00f3rczo\u015bci, mo\u017cna powiedzie\u0107, \u017ce to taki troch\u0119 wielki e-book. A dla dzieci super jest w\u0142a\u015bnie papierowa wersja ksi\u0105\u017cki. Tak aby m\u0142ody czytelnik m\u00f3g\u0142 z niej korzysta\u0107 bez komputera.<\/p>\n<p>Ksi\u0105\u017ck\u0119, <a href=\"https:\/\/dziennikzabaw.pl\" target=\"_blank\" rel=\"noopener\">na przyk\u0142ad nasz \u201dDziennik Zabaw\u201d<\/a>, mo\u017cna otworzy\u0107 na stole, przejrze\u0107 spis tre\u015bci, obejrze\u0107 zdj\u0119cia i wybra\u0107, co chcemy robi\u0107. To zdecydowanie bardziej przyjazna wersja wydawnicza dla dzieci, kt\u00f3ra zach\u0119ca je do zabawy, tworzenia i nie rozprasza uwagi.<\/p>\n<p>A do self-publishingu zainspirowa\u0142 mnie najbardziej Micha\u0142 Szafra\u0144ski oraz kilka historii innych tw\u00f3rc\u00f3w. Poczyta\u0142am o ich \u015bcie\u017ckach i zebranych do\u015bwiadczeniach i pomy\u015bla\u0142am, \u017ce skoro im si\u0119 uda\u0142o, to czemu ja nie mia\u0142abym spr\u00f3bowa\u0107 p\u00f3j\u015b\u0107 t\u0105 drog\u0105!<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>&#8211; Przez to, \u017ce pracuj\u0119 od lat w sieci, to jest mi troszk\u0119 \u0142atwiej, mam wi\u0119ksz\u0105 \u015bwiadomo\u015b\u0107 dotycz\u0105c\u0105 tego, co dzieje si\u0119 cho\u0107by w social mediach. A znam rodzic\u00f3w, kt\u00f3rzy nie maj\u0105 poj\u0119cia, co ogl\u0105daj\u0105 i w co graj\u0105 ich pociechy \u2013 m\u00f3wi Ewa Wojtan, autorka bloga parentingowego Moje Dzieci Kreatywnie. Bartek Przybyszewski: Oboje urodzili\u015bmy [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":1841,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"_acf_changed":false,"footnotes":""},"categories":[32],"tags":[40,85],"class_list":["post-1840","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-historie-tworcow","tag-historie-tworcow","tag-ewa-wojtan"],"better_featured_image":{"id":1841,"alt_text":"","caption":"","description":"","media_type":"image","media_details":{"width":4000,"height":2661,"file":"2022\/10\/ewa-wojtan-1.jpg","filesize":688988,"sizes":{"medium":{"file":"ewa-wojtan-1-300x200.jpg","width":300,"height":200,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":11941,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-300x200.jpg"},"large":{"file":"ewa-wojtan-1-1024x681.jpg","width":1024,"height":681,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":79063,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-1024x681.jpg"},"thumbnail":{"file":"ewa-wojtan-1-150x150.jpg","width":150,"height":150,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":5920,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-150x150.jpg"},"medium_large":{"file":"ewa-wojtan-1-768x511.jpg","width":768,"height":511,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":49974,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-768x511.jpg"},"1536x1536":{"file":"ewa-wojtan-1-1536x1022.jpg","width":1536,"height":1022,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":147542,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-1536x1022.jpg"},"2048x2048":{"file":"ewa-wojtan-1-2048x1362.jpg","width":2048,"height":1362,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":233314,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-2048x1362.jpg"},"post-thumbnail":{"file":"ewa-wojtan-1-640x480.jpg","width":640,"height":480,"mime-type":"image\/jpeg","filesize":41521,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1-640x480.jpg"}},"image_meta":{"aperture":"3.5","credit":"","camera":"NIKON Z 6_2","caption":"","created_timestamp":"1619696712","copyright":"","focal_length":"70","iso":"100","shutter_speed":"0.008","title":"","orientation":"1","keywords":[]}},"post":1840,"source_url":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-content\/uploads\/2022\/10\/ewa-wojtan-1.jpg"},"acf":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1840","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=1840"}],"version-history":[{"count":2,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1840\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":1843,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/1840\/revisions\/1843"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media\/1841"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=1840"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=1840"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/imker.pl\/blog\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=1840"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}